Նոյեմբերի 2-8-ը ՆՓԱԿ-ում (Նորարար փորձառական արվեստի կենտրոն) անցկացվում է “Մեկ քառակուսի մետր” թատերական 4-րդ փառատոնը, որը կազմակերպիչներն անվանում են «թատրոն` առանց թատրոնի»:
Փառատոնի գլխավոր նախապայմանն ու որոշիչ դրույթն այն է, որ բոլոր ներկայացումները չեն հատում մեկ քառակուսի մետրի սահմանը, տևում են ընդամենը 5-ից 45 րոպե, և չունեն խոսքի, ժանրի, ձևի, կերպարների քանակի սահմանափակումներ:
Այս տարի փառատոնին ներկայացված է 15 աշխատանք`բեմադրված Հովհաննես Թումանյանի, Կարինե Խոդիկյանի, Հովհաննես Շիրազի, Ժան Կոկտոյի և այլ դրամատուրգների ստեղծագործությունների հիման վրա, ընդհանուր առմամբ, ներկայացումներում ներգրավված է 18 դերասան:
Փառատոնի գլխավոր` “Հեղինակների ձայն” մրցանակին արժանանում է առավելագույն ձայներ ստացած ներկայացման բեմադրիչը: Քվեարկությունը տեղի է ունենում մասնակից բեմադրիչների միջև: “Լավագույն մեկ քառակուսի մետր ներկայացում” անվանակարգում մրցանակը շնորհում է փառատոնի նախագահը` խորհրդակցելով ՆՓԱԿԹԱՏՐՈՆ ակտիվի հետ:
Մրցանակներ կհանձնվեն նաև “Լավագույն բեմադրիչ”, “Լավագույն դերասան” և “Լավագույն գրական հիմք” անվանակարգերում, որոնց հաղթողներին կորոշի հրավիրված ժյուրին: Այս տարի հրավիրված ժյուրիի կազմում ընդգրկված են ճարտարապետ, դերասան, ՆՓԱԿ համահիմնադիր Էդուարդ Պալասանյանը, կինոգետ, խմբագիր, թարգմանիչ Զավեն Բոյաջյանը, թատերագետ, գրականագետ Նվարդ Ասատրյանը: “Մեկ քառակուսի մետր” փառատոնն անցկացվում է 2005 թվականից: Փառատոնի հիմնադիր նախագահն է ՆՓԱԿ-ի կինոյի եւ թատրոնի բաժնի տնօրեն Գագիկ Ղազարէն:
Ներկայացումների մուտքն ազատ է:

Հոկտեմբերի 27-ից նոյեմբերի 1-ը Երևանում անցկացվում է «Վիեննան ողջունում է Երևանին» խորագիրը կրող հայ-ավստրիական երաժշտական առաջին փառատոնը: Երաժշտական երկխոսության նպատակը Վիեննայի և Երևանի միջև մշակութային կամուրջ կառուցելն է: Փառատոնի ինքնատիպ նախաձեռնություններից են նաև ժամանակակից կոմպոզիտորներ Ժան Սարգսյանի և Ռայներ Բիշոֆի հետ հանդիպումները:
Փառատոնին մասնակցում են ավստրիական ժամանակակից կատարողական արվեստի ներկայացուցիչներից Աննա Մարիա Փամմերը (սոպրանո), Գոթլիբ Վալլիշը (դաշնամուր), Վիեննայի «առոն» կվարտետը, ինչպես նաև հայաստանյան երաժիշտներ Գայանե Գեղամյանը (սոպրանո), Աննա Մանդալյանը (դաշնամուր) և Սուրեն Խորոզյանը (կլարնետ): Փառատոնի հովանավորը Վիեննայի քաղաքապետ դոկտոր Միխայել Հոյփլն է:
Աննա Մարիա Փամմերը Ցյուրիխի օպերային թատրոնի մեներգչուհի է, ով հանդես է եկել Զալցբուրգի երաժշտական փառատոնում և Լապցիգի օպերային թատրոնում: Նրա երգացանկում ընդգրկված են միջնադարից մինչև 21-րդ դարի ստեղծագործություններ: Մինչ այժմ նա թողարկել է 25 ձայնասկավառակ: Գոթլիբ Վալլիշը մի շարք հեղինակավոր մրցույթների դափնեկիր է:
«Առոն» կվարտետը Վիեննայի Առնոլդ Շյոնբերգ կենտրոնի in Residence լարային կվարտետն է, որի դեբյուտը կայացել է 2001 թվականին` Նյու Յորքի «Քարնեգի Հոլ» համերգասրահում:

Նոյեմբերի 3-ին Կարեն Դեմիրճյանի անվան մարզահամերգային համալիրում կկայանա Ռազմիկ Ամյանի «Երկար եմ սպասել» խորագիրը կրող մենահամերգը: Երգիչը արդեն երկու մենահամերգ է ունեցել արտերկրում, սա թվով` երրորդ, իսկ Երևանում առաջին մենահամերգն է: Կենդանի կատարմամբ, 100-ից ավելի պարուհիներով ու 13 պարային խմբերի մասնակցությամբ մենահամերգը խոստանում է, ըստ կազմակերպիչների, լինել “իսկական շոու”: Հնչելու են 8 նոր և 16 հին երգեր, նաև` ռուսերեն և իտալերեն լեզուներով: Նոր երգերը ավելի պարային են 6/8-ի մեջ: “6/8-ը սխալ է ռաբիզ կոչելը, այն պարզապես տակտով երաժշտություն է”,- օրերս հրավիրված ասուլիսում ասաց Ռազմիկ Ամյանը:
Մենահամերգի ընթացքում կհնչեն նաև զուգերգեր Հռիփսիմե Հակոբյանի և Հայկոյի հետ: Ռազմիկ Ամյանին նվագակցելու են 19 երաժիշտներ, իսկ որպես բեքվոկալ` «Ջեզլ» խումբը, Վարդան Բադալյանը և Համլետը:
Մինչև տարեվերջ երգիչը նախատեսում է նոր ձայնասկավառակի և տեսահոլովակի թողարկում: Առաջիկայում Ռազմիկ Ամյանը պատրաստվում է նաև զուգերգ կատարել իր կնոջ հետ:

«21-ի հեռանկարներ» փառատոնի շրջանակներում հոկտեմբերի 26-29-ը արդեն երկրորդ անգամ անցկացվեց «Քշիշտոֆ Պենդերեցկու օրերը Հայաստանում» համերգաշարը, ինչի կապակցությամբ Հայաստան ժամանեցին մեծանուն երաժիշտներ Յուլիան Ռախլին (ջութակ), “Շանհայ քառյակ”-ը, Իվան Մոնիգետին (թավջութակ), Միխալ Կլաուզան (դիրիժոր), Ժան Մարկ Ֆեսարը (կլարնետ), Կխատիա Բունիաթիշվիլին (դաշնամուր), Անդրես Մուստոնեն (դիրիժոր): Հայաստանյան երաժիշտներից և նվագախմբերից մասնակցեցին Հայաստանի պետական ֆիլհարմոնիկ նվագախումբը, «Սերենադ» կամերային նվագախումբը (գեղ.ղեկ. և դիրիժոր Էդուարդ Թոփչյան), Պետական երիտասարդական սիմֆոնիկ նվագախումբը (գեղ. ղեկ. և դիրիժոր Սերգեյ Սմբատյան), «Ալան Հովհաննես» կամերային նվագախումբը (գեղ. ղեկ. և դիրիժոր Մերուժան Սիմոնյան), «Հովեր» պետական կամերային երգչախումբը (գեղ. ղեկ և խմբավար Սոնա Հովհաննիսյան), Հայաստանի պետական ակադեմիական երգչախումբը (գեղ. ղեկ և խմբավար Հովհաննես Չեքիջյան), ՀՊՖՆ մենակատարներ Հովհաննես Պապիկյանը (հոբոյ), Արթուր Ավանեսովը (դաշնամուր), Մարտին Ուլիխանյանը (կլարնետ):
Փառատոնի պատվավոր հյուրն է լեհ կոմպոզիտոր եւ դիրիժոր Քշիշտոֆ Պենդերեցկին, ում ստեղծագործությունները չորս օր անընդմեջ կատարվեցին Արամ Խաչատրյան մեծ համերգասրահում և Կոմիտասի անվան կամերային երաժշտության տանը: Փառատոնի ամփոփիչ համերգի ընթացքում 76-ամյա արվեստագետը ինքը կանգնեց խմբավարական վահանակի մոտ:
Հոկտեմբերի 29-ին նախագահ Սերժ Սարգսյանը նրան պարգեւատրեց Հայաստանի Պատվո շքանշանով`«հայ - լեհական մշակութային կապերի ամրապնդման եւ զարգացման գործում ներդրած նշանակալի ավանդի, ինչպես նաեւ համաշխարհային երաժշտարվեստի բնագավառում ձեռք բերած ակնառու նվաճումների համար»:

Հոկտեմբերի 24-նոյեմբերի 1-ը Երևանում անցկացվում է արդեն ավանդական դարձած "Նռան հատիկ" մանկապատանեկան թատերական փառատոնի հանրապետական երկրորդ փուլը, որն այս տարի կայանում է 9-րդ անգամ: Փառատոնին հրավիրված է մասնակցելու 25 թատերախումբ, որից 12-ը` առաջին անգամ` այդ թվում և Սփյուռքից, ԼՂՀ-ից, Ջավախքից: Այս տարի “Նռան հատիկ”-ը նվիրված է Հովհ. Թումանյանի ծննդյան 140-ամյակին:
“Նռան հատիկ” փառատոնի նպատակն է աջակցել մանկապատանեկան թատերական արվեստի զարգացմանն ու ավանդույթների ձևավորմանը, համախմբել և համակարգել գործող մանկապատանեկան թատերախմբերին, աջակցել նորերի ստեղծմանն ու կայացմանը: Փառատոնի կարևոր խնդիրներից է թատերական արվեստի միջոցով նպաստել աճող սերնդի գեղագիտական ու բարոյական դաստիարակությանը` մայրենիի մաքրությունն ու անաղարտությունը դիտարկելով առաջնային խնդիր:
Փառատոնի յոթ օրերի ընթացքում մասնակից թատերախմբերը կներկայացնեն Հ. Թումանյանի հեքիաթների, ինչպես նաև Վ.Այգեկցու, Ժ. Մոլիերի, Մ. Ռեյի, Ա. Քալանթարյանի և այլոց ստեղծագորությունների հիման վրա բեմադրված ներկայացումները: Ներկայացումները տեղի են ունենում Երևանի "Մետրո" թատրոնի դահլիճում:

«Քրիստիս» աճուրդի տունը 2009 թվականի դեկտեմբերի 8-ին կայանալիք լոնդոնյան աճուրդի ժամանակ վաճառքի կհանի Ռաֆայել Սանտիի “Մուսայի գլուխը” ոչ մեծ կտավը, որը գնահատվել է 12-16 մլն ֆունտ ստերլինգ, այսինքն` շուրջ 20-26 մլն դոլար: «Ռոյթեր» գործակալության տվյալներով` մինչ այժմ հին վարպետների գրաֆիկական աշխատանքներից ամենառեկորդային գնով վաճառվել է Միքելանջելոյի “Հիսուսի հարությունը” աշխատանքը, որը 2000թ-ին վաճառվել է 8.1 մլն ֆունտ ստերլինգով, ինչպես նաև 2001 թ-ին վաճառված Լեոնարդո դա Վինչիի “Ձիավորն ու ձին” գրաֆիկական աշխատանքը:
“Մուսայի գլուխը” Վատիկանում Պապի պալատի սենյակներից մեկը զարդարող Ռաֆայելի “Պարնաս” մեծածավալ որմնանկարի կանացի ֆիգուներից մեկի էսքիզն է, որը նկարիչը ստեղծել է 1508-1511 թվականներին:
Դեկտեմբերիյան աճուրդի ժամանակ հին վարպետներից և 19-րդ դարի նկարիչներից «Քրիստիսը» վաճառքի կհանի նաև Ռեմբրանդտի վրձնին պատկանող տղամարդու դիմանկար (25 մլն ֆունտ) և 17-րդ դարի իտալացի մեծագույն նկարիչ Դոմենիկինոյի “Հովհաննես ավետարանիչ” կտավը, որը գնահատվում է 7-10 մլն ֆունտ:

Հոկտեմբերի 21-ին Հայաստանի Ազգային գրադարանում տեղի կունենա Ռաֆիկ Ղազարյանի “Կոմիտաս” մատենագիտական ժողովածուի շնորհանդեսը:
Գիրքը կազմված է 6 բաժիններից` “Տարեգրություն”, “Կոմիտասն է ասում”, “Գնահատանքի խոսք”, “Հուշեր”, “Կոմիտասը բանաստեղծություններում” և “Մատենագիտություն”: “Կոմիտաս” մատենագիտական ժողովածուն պարունակում է երգահանի կյանքի և գործունեության համառոտ տարեգրությունը, նրա խոսքերը` երաժշտության, պարի, դաստիարակության, լեզվի մասին, ինչպես նաև հայ և օտարազգի մեծերի` Փանոս Թերլեմեզյանի, Ավ.Իսահակյանի, Ամեդե Գաստուեի և այլոց հուշերը և կարծիքները Կոմիտասի մասին: Ժողովածուն ներառում է նաև հարուստ փաստագրական նյութեր, Կոմիտասի ձեռագրեր, լուսանկարներ:

Հոկտեմբերի 16—ին Դեյվիդ Հոֆմանի “Սպուտնիկոմանիա” ֆիլմով Երևանում մեկնարկեց “Ամերիկյան վավերագրական ֆիլմաշար” խորագրով ցուցադրությունը: Մինչև նոյեմբերի 29-ը մոտ 30 ամերիկյան նոր ֆիլմերը կցուցադրվեն Հայաստանի Ազգային պատկերասրահի կինոդահլիճում և Մոսկվա կինոթատրոնում:
Ցուցադչոևթյան շրջանակներում Երևան են ժամանել ռեժիսոր Դեյվիդ Հոֆմանը և վավերագրական կինոյի մասնագետ Սանդրա Ռուչը, ովքեր հանդիպում, սեմինարներ ու վարպետության դասեր են անցկացնում ռեժիսորների և ուսանողների համար:
Ֆիլմաշարի բոլոր ցուցադրությունների մուտքն ազատ է:
Հայաստանյան ծրագիրը ֆիլմաշարի միջազգային ցուցադրության մասն է կազմում: Հայաստանում Ամերիկյան վավերագրական ֆիլմաշարի ցուցադրությանը աջակցում են ԱՄՆ դեսպանատունը, ԱՄՆ Պետքարտուղարության Կրթական և մշակութային գործակալությունը, Արթֆիլմ Գալերին և Հայաստանի Ազգային պատկերասրահը:

Այսօր Նարեկացի Արվեստի Միությունը կազմակերպում է հանդիպում, վարպետության դաս քանդակագործ նկարիչ, Կանադայի Գեղեցիկ արվեստների ակադեմիայի անդամ Արտո Չաքմաքչյանի հետ: Քանդակագործ և նկարիչ Արտո /Հարություն/ Չաքմաքչյանը ծնվել է 1933թ. Եգիպտոսում: Հայրը հայկական գրախանութ ուներ, պապը քանդակագործ էր: Արտոն սկսել է կավից քանդակներ անել դեռևս տասներկու տարեկանում: 1948թ. ընտանիքը տեղափոխվում է Խորհրդային Հայաստան: Այստեղ Արտոն ընդունվում է Փանոս Թերլեմեզյանի անվ. գեղարվեստի ուսումնարան, որտեղ հինգ տարի ուսանում է քանդակագործություն և գեղանկարչություն: Այնուհետև ուսումը շարունակում է Գեղարվեստի ինստիտուտում:
1961թ. Արտո Չաքմաքչյանը աշխատանքի է անցնում Գիտությունների ակադեմիայի արվեստի ինստիտուտում, որպես հետազոտող: Այդ տարիներին նա ճանապարհորդում է Հայաստանում, ուսումնասիրում միջնադարյան հայկական վանքերի բարձրաքանդակները: Այս ճանապարհորդությունների ընթացքում կուտակված նյութը հիմք է հանդիսանում հետագայում տպագրված “Միջնադարյան Հայաստանի դեկորատիվ արվեստը” աշխատության համար:
1962թ. Արտո Չաքմաքչյանը ստանում է Պրահայում անցկացրած խեցեգործության միջազգային ցուցահանդեսի դիպլոմ: 1964թ. նրա “Հիրոսիմա” քանդակն արժանանում է Մոսկվայի խաղաղության կոմիտեի մրցույթի առաջին մրցանակի: 1969թ. “Մայրը” և “Առնո Բաբաջանյան” քանդակների համար արժանանում է Հայաստանի երիտասարդական միության ոսկե մեդալի: Հետագայում այս գործերը ձեռք է բերում Տրետյակովյան պատկերասրահը:
Ա. Չաքմաքչյանը առաջիններից է, ով փորձել է կոտրել արվեստում տեղ գտած սոցռեալիզմի գաղափարական կարծրատիպերը և քանդակագործության մեջ գեղարվեստական արտահայտության նոր ձևերի հիմք դնել: Այդ իսկ պատճառով հալածվել է սովետական իշխանությունների կողմից: 1975թ.- ից Չաքմաքչյանի ընտանիքը տեղափոխվում է Կանադա` Մոնրեալ, որտեղ էլ ապրում են մինչ օրս:
Այսօր Արտո Չաքմաքչյանը ժամանակ առ ժամանակ վերադառնում է հայրենիք, որը, ինչպես ինքն է ասում. “միշտ իր սրտում է, իր հետ”: 2007թ-ին որոշվեց Հյուսիսային պողոտայում տեղադրել նրա “Քայլող մարդը” քանդակը: Անցել է երկու տարի այդ որոշում-խոստումից...

Այսօր Արամ Խաչատրյան համերգասրահում Երևանյան 3-րդ միջազգային երաժշտական փառատոնի շրջանակներում Ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի հրավերով հանդես կգան հանրաճանաչ թավջութակահար Նատալյա Գուտմանը (Ռուսաստան) և նրա որդին` ջութակահար Սվիատոսլավ Մորոզը: Համերգին կկատարվի Շոստակովիչի Թավջութակի թիվ 1 կոնցերտը և Բրամսի Կրկնակի կոնցերտը ջութակի և թավջութակի համար: Համերգը կղեկավարի ՀՊՖՆ-ի գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր Էդուարդ Թոփչյանը:
Թավջութակահար Նատալյա Գուտմանը երաժշտական կրթությունը ստացել է իր պապի` Անիսիմ Բեռլինի և պրոֆ.Գալինա Կոզոլուպովայի ղեկավարությամբ` այն շարունակելով Մ.Ռոստրոպովիչի մոտ: Կրել է դաշնակահար Սվյատոսլավ Ռիխտերի և իր ամուսնու` ջութակահար Օլեգ Կագանի արվեստի ազդեցությունը: Ս.Ռիխտերը նրան անվանել է “երաժշտական ճշմարտացիության մարմնավորում”: 1967-ին շահել է Մյունխենի ARD մրցույթի 1-ին մրցանակը: Ելույթներ է ունեցել բոլոր մայրցամաքներում` “Vienna Philharmonic”, ”Berlin Philharmonic”, “London Symphony”, “Munich Philharmonic” և բազմաթիվ այլ նվագախմբերի հետ: Մասնակցել է բազմաթիվ հեղինակավոր փառատոների և համագործակցել է մի շարք աշխարհահռչակ դիրիժորների հետ: Գուտմանի հետաքրքրության կենտրոնում նաև կամերային երաժշտությունն է, որտեղ նրա արվեստակից ընկերները դարձան Մարթա Արգերիխը, Էլիսո Վիրսալաձեն, Յուրի Բաշմետը և այլոք: Իրականացրել է ժամանակակից կոմպոզիտորների գործերի բազմաթիվ պրեմիերաներ: Ա.Շնիտկեն նրան է նվիրել իր Թավջութակի սոնատը և Կոնցերտը: Բախի մենանվագ սյուիտների կատարումով հանդես է եկել Մոսկվայում, Բեռլինում, Մյունխենում, Մադրիդում, Բարսելոնայում և այլուր: Իր կատարումներով նշանավորել է Շումանի և Շոստակովիչի հոբելյանները: Ն.Գուտմանը Մոսկվայի և Շտուտգարտի կոնսերվատորիաների պրոֆեսոր է, վարպետության դասընթացներ է անցկացնում բազմաթիվ երկրներում:
Սվիատոսլավ Մորոզը ավարտել է Մոսկվայի կոնսերվատորիան` աշակերտելով Օլեգ Կագանին: Ելույթներ է ունեցել Եվրոպայի հեղինակավոր համերգասրահներում, համագործակցել է Օլեգ Կագանի, Սվյատոսլավ Ռիխտերի, Նատալյա Գուտմանի, Վիկտոր Տրետյակովի, Էդուարդ Բրուների, Քիմ Քաշքաշյանի և այլ մեծանուն երաժիշտների հետ, որպես մենակատար` “Berner Symphonie Orchestra”, “Constance Symphony Orchestra”, “Orquestra Sinfonica do Estado de Sao Paulo”, “Berlin Philharmonic”, և այլ հայտնի նվագախմբերի հետ: Մորոզը Չայկովսկու անվան դաշնամուրային տրիոյի անդամ է, որի հետ բազմաթիվ ելույթներ է ունեցել Իտալիայում,Շվեյցարիայում, Ֆրանսիայում, Իսպանիայում, Ռուսաստանում և ԱՄՆ-ում: C “Չինաստանի ուղին”. մրցույթ` նվիրված ՉԺՀ-ի 60-ամյակին
****************************************
Գաֆէսճեան Արվեստի կենտրոնի բացումը` շուտով ու մեծ շուքով
****************************************
Հոկտեմբերի 25- 29-ը կանցկացվի «Արևորդի» 2-րդ միջազգային բնապահպանական փառատոնը
“Կենդանիների դիմակահանդես-մրցույթ”
****************************************
Հայտնաբերվել է Լեոնարդո Դա Վինչիի անհայտ մի կտավ
****************************************
Գլաձորյան տոնակատարություններ
****************************************
Հայաստանում Գերմանիայի մշակութային շաբաթներ -2009
****************************************
ՇՆՈՐՀԱՎՈՐ ԾՆՈՒՆԴԴ ՍԻՐԵԼԻ ԵՐԵՎԱՆ…
****************************************
ՀայՖԵՍՏ 2009

Երևանում ավարտվեց ՀայՖԵՍՏ 7-րդ միջազգային թատերական փառատոնը

Գրականության ասպարեզում 2009 թվականի Նոբելյան մրցանակին արժանացել է գերմանուհի գրող Հերթա Մյուլերը։
«Գրողն իր երկերում ամենայն մանրամասնություններով նկարագրել է առօրյա կյանքը լճացած դիկտատուրայի պայմաններում», - ասվում է Շվեդիայի ակադեմիայի տարածած հաղորդագրությունում։
Մյուլերը դարձավ Նոբելյան մրցանակին արժանացած 12-րդ իգական սեռի ներկայացուցիչը: Մինչ այդ նա արդեն արժանացել է մի շարք, այդ թվում Հենրիխ Կլեյստի, Ֆրանս Կաֆկայի, Յոզեֆ Բրոյտբախի անվան մրցանակներին: Իսկ ոչ պակաս հեղինակավոր Դուբլինյան մրցանակին Մյուլերը արժանացել է 1998 թ-ին` "Herztier” պատմվածքի համար: Գրականության ասպարեզում Նոբելյան մրցանակի արժանացած նախորդ գերմանացին եղել է Գյունտեր Գրասսը` 1999 թ-ին:
Մյուլերը ծնվել է 1953 թ. Ռումինիայում` գերմանացիներով բնակեցված ավանում։ 1982 թ-ին հրատարակել է իր առաջին պատմվածքը գերմաներեն լեզվով: 5 տարի անց ամուսնու հետ տեղափոխվել է Գերմանիա: Մյուլերի հաղթանակը վաղուց էր կանխատեսվել ուսումնասիրողների կողմից: Մյուլերը հիմնականում հայտնի է իր պրոզայիկ ստեղծագործություններով, սակայն 2000թ. նա լույս ընծայեց իր "Im Haarknoten wohnt eine Dame”բանաստեղծությունների հավաքածուն:
Նոբելյան մրցանակի գումարը կազմում է 10 միլիոն շվեդական կրոն` շուրջ 970 հազար եվրո: Մրցանակակիրների պատվին տրվելիք հանդիսավոր երեկույթը տեղի կունենա 2009 թվականի դեկտեմբերին` Ստոքհոլմում:
Անցյալ տարի գրականության ասպարեզում մրցանակին արժանացել է ֆրասիացի գրող Ժան Մարի Գյուստավ Լեկլեզոն, իսկ դրանից մեկ տարի առաջ` բրիտանացի գրող Դորիս Լեսսինգը: Գրականության ասպարեզում Նոբելյանը մրցանակը հանձնվում է 1901 թվականից: Մրցանակն իր պատմության ընթացքում միայն 7 անգամ չի հանձնվել` 1914, 1918, 1935, 1940, 1941, 1942 և 1943 թվականներին; Չորս անգամ մրցանակը տրվել է երկու գրողի միաժամանակ:

Իսկական գրական ձեռքբերում է անվանվել վերջերս լույս տեսած Վինսեթ Վան Գոգի նամակների հավաքածուն, որի հրատարակմամբ զբաղվել է Ամստերդամում գտնվող նկարչի թանգարանը: Թանգարանի աշխատակիցներից մեկի խոսքով` Վան Գոգը ունեցել է ձևականորեն ճշգրիտ և զվարճալի գրելաոճ: Վերջինս նաև նշել է, որ նամակների հրատարակումը նորից առաջ է բերել “Աղքատ և մերժված հանճարեղ խելագարի” մասին առասպելը:
Վեց հատորից բաղկացած նամակների հավաքածուն ներառում է 902 նամակ, որոնք գրվել են 1872-1890 թթ: Նամակներից 893 –ը պատկանում են նկարչին, մնացածը` հրատարակիչներին: Նամակների հրատարակման համար պահանջվել է 15 տարի: Հրատարակման կապակցությամբ Ամստերդամում գտնվող նկարչի թանգարանում բացվել է ցուցահանդես, որում ներկայացվել են ամենահետաքրքիր նամակները և դրանց հետ կապված նկարները, այդ թվում “ Կարտոֆիլ ուտողները” և “Սերմնացանը արևամուտին” կտավները:
Նամակների հրապարակումը ցույց է տալիս, որ Վան Գոգը շատ է մտորել արվեստի շուրջ, նրա նամակներից կարելի է ենթադրել, որ նա մանրամասնորեն է մտահղացել իր յուրաքանչյուր վրձնահարվածը:

Հոկտեմբերի 7-ին Երևանի Հ.Թումանյանի անվան պետական Տիկնիկային Թատրոնի մեծ դահլիճում “Hay Fest“ Միջազգային թատերական փառատոնի շրջանակներում կայացավ “Շղթաներ” բեմադրության պրեմիերան` ըստ Անրի Միշոյի համանուն էքսպերիմենտալ դրամայի: Բեմադրության հեղինակն է Յաննա Գաբրիելյանը: Պիեսի հեղինակը` Անրի Միշոն, ծնվել է 1899թ.-ին, Բելգիայում, սակայն համարվում է ֆրանսիացի բանաստեղծ: “Շղթաները” դրամա է մեկ գործողությամբ: Պիեսը գրված է աբսուրդի թատրոնի սկզբունքներով:
“Շղթաներ” դրաման առաջին հերթին որդիների և ծնողների կոնֆլիկտի մասին է: Ցանկացած մարդ կայանալու համար պետք է ազատվի ծնողների անառարկելի հեղինակությունից և ինքնուրույն որոշումների արդյունքում դառնա անհատ: Ծնողների և երիտասարդների տարօրինակ փոխհարաբերությունների տակ կարդացվում է սիրո պակասը թե’ ծնող երեխա, թե’ հակառակ սեռի նկատմամբ:
Ներկայացման “Շղթաներ” անվանումը պահպանելը պատահական չէ: Այս պիեսում շոշափվում է ծնողների կապանքներից երեխաների ազատագրվելու հարցը, սակայն կա մեկ իմաստ ևս. շղթայական կապ երիտասարդների և նրանց ծնողների սիրո պատմությունների միջև: Տղան և աղջիկը մեր աչքի առաջ անցնում են կյանքի այն ճանապարհը, որն աղջկա մայրը արդեն անցել է տղայի հոր հետ, պարզապես ճակատագրի բերմամբ նրանք բաժանվել են, չեն կարողացել պահպանել սերը, և երեխաներն էլ քույր և եղբայր չեն, այլ ժամանակին միմյանց սիրող մարդկանց զավակներ: Երիտասարդները չեն կրկնում ծնողների սխալները, նրանք ազատվում են ծնողների ճնշող կապանքներից և ընտրում իրենց ուրույն կյանքի ուղին` սեփական օրինակով ցույց տալով ճիշտ ճանապարհը:
Ներկայացումը բեմադրված է աբսուրդի թատրոնի սկզբունքներով, այն էքսպերիմենտալ է, բայց միևնույն ժամանակ դերասանական խաղում առկա են հոգեբանական թատրոնի տարրեր: Կային տեսարաններ, որոնց լուծումը տրվում էր պլաստիկ շարժման միջոցով կամ պարով: Առաջին տեսարանում կերպարներից մեկը խամաճիկ է, որը որոշում կայացնելով և սիրելով` դառնում է մարդ:
Բեմադրիչ Յաննա Գաբրիելյանը 2007թ.-ին ավարտել է Երևանի Կինոյի և Թատրոնի Պետական ինստիտուտի դրամ. թատրոնի ռեժիսուրայի բաժինը:

Երևանյան 3-րդ միջազգային երաժշտական փառատոնի շրջանակներում այս օրերին Երևանում են գտնվում մենակատարներ` տաղանդավոր երաժիշտ Ռադովան Վլատկովիչը, (Ավստրիա), աշխարհահռչակ տենոր Ջուզեպե Ջակոմինին (Իտալիա) և հայազգի մեծատաղանդ երգչուհի Կարինե Բաբաջանյանը, սոպրանո (Գերմանիա): ՀՊՖՆ-ի գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր Էդուարդ Թոփչյանի ղեկավարությամբ հոկտեմբերի 1-ին երաժիշտները կատարեցին Յ. Սիբելիուսի,Ռ. Շտրաուս “Գալարափողի կոնցերտ թիվ 1” Պ. Չայկովսկի “Սիմֆոնիա թիվ 4” ստեղծագործությունները, իսկ հոկտեմբերի 4-ին հանդես կգան օպերային արիաներով: Իր սերնդի առաջատար երաժիշտներից մեկը` Ռադովան Վլատկովիչը հայտնի է որպես գալարափողի երաժշտության նվիրված տարածող և մանկավարժ: Ծնվել է 1962-ին Զագրեբում: Սովորել է Զագրեբի երաժշտական ակադեմիայում:Մասնակցել է Զալցբուրգի, Վիեննայի, Էդինբուրգի, Դուբրովնիկի փառատոններին, ելույթներ ունեցել Ամերիկայում, Ավստրալիայում, Իսրայելում, Կորեայում և Ճապոնիայում: Իր ձայնագրած CD-ների համար արժանացել է Գերմանիայի քննադատների մրցանակին: Ձայնագրությունների թվում են Մոցարտի, Ռ.Շտրաուսի, Սեն-Սանսի, Բրիտենի, Լեոպոլդ Մոցարտի ստեղծագործությունները, որոնք Վլատկովիչը կատարել է հայտնի նվագախմբերի նվագակցությամբ` հռչակավոր դիրիժորների ղեկավարությամբ:
Ջուզեպե Ջակոմինին ելույթներ է ունեցել աշխարհի լավագույն օպերային թատրոններում` Նյու Յորքի Metropolitan, Լոնդոնի Royal Opera House Covent Garden, Միլանի Teatro alla Scala, Վիեննայի Wiener Staatsoper և այլն: Արժանացել է Իտալիայի բարձրագույն պարգևների և տիտղոսների` "Commendatore e Cavaliere dell'Ordine di S. Gregorio Magno"և այլն: Համարվում է Իտալիայի ժամանակակից լավագույն դրամատիկական տենորներից մեկը (դերերի թվում` Օթելլո, Ռադամես, Ալվարո, Անդրե Շենյե, Կավարադոսի, Կալաֆ, Կանիո, Մանրիկո, Դոն Խոսե, Սամսոն և այլն):
Կարինե Բաբաջանյանը ծնվել ե Երևանում: Ավարտել է Երևանի պետական կոնսերվատորիան (պրոֆ. Տ.Սազանդարյանի դասարան)` ուսումը շարունակելով Հռոմում Միրելա Պարուտոյի ղեկավարությամբ: Իսահակյանի անվ. մրցույթի 1-ին մրցանակակիրն է և Ավստրո-Գերմանական մրցույթի (Երևան) և Համբուրգի "Competizione Dell Opera" մրցույթի (1998) հաղթողը: 1999-ից իր գործունեությունը շարունակել է Գերմանիայում: Մասնակցել է հեղինակավոր փառատոների Bregenz, Baden-Baden, Ruhr Trienale, Schleswig –Holstein և այլն: Կարինե Բաբաջանյանի երգացանկն ընդգրկում է ավելի քան 20 դերերգեր (Բաթերֆլայ, Տոսկա, Լեոնորա<Տրուբադուր>, Նորմա, Միմի, Լեոնորա <Ճակատագրի ուժը>, Մադալենա, Ամելիա, Դեզդեմոնա, Դոննա Էլվիրա, Ֆյորդիլիջի, Կոնտեսսա, Էլետրա, Նեդդա, Տատիանա, Յենուֆա և Մանոն Լեսկո): "Opernwelt" ամսագիրը 2001-ին նրան անվանել է տարվա լավագույն Մանոն Լեսկոն և Չո-չո Սանը:

Հովհաննես Թումանյանի թանգարանի նախաձեռնությամբ հոկտեմբերի 8-ին նախկին Աստաֆյան, այժմ Աբովյան փողոցի 1/1 շենքի պատին փակցվելու է մարմարյա հուշաքար առ այն, որ 1921 թ. գարնանն այդ տանը շուրջ մեկ ամիս ապրել է Ամենայն հայոց բանաստեղծը:Հուշաքարի քանդակագործն է Սամվել Ղազարյանը, իսկ տեքստում նշված է.” Այս տանը 1921 թ. գարնանը իջևանել է մեծ գրող Հովհաննես Թումանյանը”
Հովհաննես Թումանյանը Երևանում եղել է հինգ անգամ և կարճ ժամանակով: 1895թ. նոյեմբերին Թումանյանը կատարում է մի երկար ուղևորություն: Նրա խնդիրն է եղել մի շարք վայրերում կազմակերպելու «Հանգանակող և գործադրող կոմիտեի» մասնաճյուղեր կամ «տեղական կոմիտեներ»: Դրանք Արևմտյան Հայաստանից Կովկասում հանգրվանած հայ գաղթականությանն օգնող կազմակերպություններ էին: Երևանում բանաստեղծն իջևանել է «Ֆրանսիա» հյուրանոցում:
Հաջորդ կարճատև այցը 1904թ էր, իջևանել է Սուրբ Սարգիս եկեղեցու առաջնորդարանի շենքում: Երրորդը 1915 թվականին էր: Էջմիածնից գաղթականության հարցերով գալիս է Երևան: Մեծ դժվարություններով գաղթականների մի մասին միայն կարողանում են տեղափոխել մայրաքաղաք: Դարձյալ իջևանում է Առաջնորդարանում և մի քանի օր անցկացնում այնտեղ:
1921 թ. մարտին, հակասովետական խռովության օրերին, Թումանյանը նորից ժամանում է Երևան: Առաքելության նպատակն էր` դադարեցնել եղբայրասպան պատերազմը: Ժամանելուն պես Թումանյանին տանում են դաշնակցության «Հայաստանի փրկության կոմիտե»: Վրացյանը քաղաքում չէր, և կարգադրություն կար մինչև նրա վերադառնալը Թումանյանին հսկողության տակ պահել: Բայց ընդառաջելով բանաստեղծի ավագ դստեր` Աշխենի թախանձանքներին, Թումանյանին ենթարկում են տնային կալանքի դստեր` Աստաֆյան փողոցում գտնվող (Հայֆիլհարմոնիայի փոքր դահլիճի դիմաց) շենքի երկրորդ հարկի բնակարանում: Քանի որ հապաղելու ժամանակ չկար, իսկույն գործի անցնելով` Թումանյանը հանդիպումներ է ունենում Հովհաննես Քաջազնունու, Համո Օհանջանյանի, Վահան Մինախորյանի, հասարակական-քաղաքական այլ գործիչների հետ: Գլխավորն ու վճռորոշը, ինչ խոսք, Վրացյանի հետ վարած բանակցություններն էին:
Աստաֆյան փողոցի այդ բնակարանում Թումանյանն ապրել է մինչև երևանյան իր առաքելության ավարտը`ճիշտ մեկ ամիս, մարտի 20-ից ապրիլի 19-ը:
1921 թ. սեպտեմբերին Թումանյանը կրկին գալիս է Երևան: Հայաստանի կառավարության առաջարկով ստանձնում է ՀՕԿ-ի նախագահի պաշտոնը: Կոմիտեի ողջ անձնակազմը, այդ թվում և Թումանյանը, այդ օրերին բնակվում է հայտնի գինեգործ և գինեվաճառ մեծահարուստ Կարապետ աղա Աֆրիկյանի` Էջմիածնի ճանապարհին գտնվող առանձնատանը:

Սեպտեմբերի 10-12-ը Եղեգնաձորում անցկացվեց “Ես մարդ եմ” կինոփառատոնը: Այն տեղի երիտասարդների համար մի պատուհան է դեպի աշխարհ, որ հնարավորություն է տալիս քննարկել սեփական խնդիրները` մեկ այլ ազգի խնդիրները դիտարկելով, վերջին 20 տարում սա միակ փառատոնն է, որ իրականանում է Եղեգնաձորում:
Երևանի պետական տնտեսագիտական համալսարանի Եղեգնաձորի մասնաճյուղում, որտեղ անցկացվեց փառատոնը, հանդիսատեսը հիմնականում երիտասարդներ, ուսանողներ ու դպրոցի ավագ դասարանների սաներ էին: Արդեն 2-րդ տարին է, որ ”Յավուրյան” ստուդիան ստանում է փառատոնը Եղեգնաձորում իրականացնելու իրավունքը: Կազմակերպիչ Նանե Ասատրյանի /Բագրատունի/ կարծիքով, այն այս տարի առավել հետաքրքիր էր երիտասարդների համար, քանի որ ֆիլմերն ավելի դինամիկ ու համեմատաբար կարճ էին քան նախորդ տարի:
Հարավկովկասյան այս փառատոնը ունի կառուցվածքային առանձնահատկություն. ֆիլմերի դիտումները ենթադրում են քննարկումներ: Փառատոնի ընթացքում ցուցադրվում են ժյուրիի կողմից նախապես ընտրված արտասահմանյան հեղինակների /ոչ կովկասյան/ վավերագրական ֆիլմեր, որոնք հարավկովկասյան հանդիսատեսին փոխանցում են տեղեկատվություն ոչ միայն այլ երկրներում խաղաղության և մարդու իրավունքների ոլորտում տեղի ունեցող իրադարձությունների և երևույթների մասին, այլև յուրաքանչյուրի համար առիթ հանդիսանում արտահայտելու իր կարծիքը, ծանոթանալու նոր տեսակետների և մոտեցումների:
Երրորդ տարին է, ինչ փառատոնը սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսներին անցկացվում է Հարավային Կովկասի ողջ տարածքում` Հայաստանում, Վրաստանում, Արդբեջանում, Լեռնային Ղարաբաղում, Հայավային Օսիայում և Աբխազիայում: Փառատոնի հայաստանյան մեկնարկը սկսում է Եղեգնաձորից, որից հետո այն անցկացվում է Վանաձորում, Նոյեմբերյանում, Կապանում և մայրաքաղաք Երևանում: Յուրաքանչյուր քաղաքում փառատոնը յուրահատուկ է, քանի, որ նախատեսված է տարբեր լսարանների համար: Ժյուրիի ընտրած 10 ֆիլմերից ցուցադրվում է 6-7 ֆիլմ: Յուրաքանչյուր քաղաքում իրականացվում են տարբեր մշակութային նախաձեռնություններ` “Շրջանակային ծրագրի” ներքո, Եղեգնաձորի դեպքում այս տարի ընտրվել է երիտասարդների մասնակցությամբ փոքրիկ ֆիլմի նկարահանում փառատոնի օրերին:

Հանրապետության բոլոր դպրոցականները հրավիրվում են իրենց ֆիլմերով, տեսահոլովակներով և լուսանկարներով մասնակցելու «ՍՏՎԵՐ» մրցույթ-փառատոնին, որը տեղի կունենա 2009թ. նոյեմբերին: Մրցույթ-փառատոնի պայմաններն են. ֆիլմերը, հոլովակները և լուսանկարները պետք է ներկայացնեն հեղինակի վերաբերմունքը կյանքի տարբեր ոլորտներում հանդիպող անարդարության դրսևորումների, անազնիվ արարքների և այլ տգեղ երևույթների նկատմամբ, որոնք մեկ բառով կարող են կոչվել «կոռուպցիա»: Ֆիլմերը կարող են լինել խաղարկային կամ վավերագրական, իսկ լուսանկարների մրցույթում ընդունվում են նաև կոլլաժներ: Տեսանյութը կարող է նկարահանված լինել նաև բջջային հեռախոսով: Եթե դու կամ քո ընկերն ունեք տեսախցիկ կամ ֆոտոխցիկ, սկսեք վերջապես օգտագործել դրանք: Քո ֆիլմը, հոլովակը կամ լուսանկարը կպատմեն այն, ինչը քեզ իրոք հուզում է. կարող ես ներկայացնել քո պատմությունը, ցույց տալ այն, ինչը քեզ դուր չի գալիս, պատմել, թե ինչպիսին կուզեիր տեսնել կյանքը քո շուրջը:
Մրցույթի վերջնաժամկետը 2009թ. նոյեմբերի 5-ն է: Հայտերը ներկայացնել ք. Երևան, ՀԱԹ, Րաֆֆու փողոց 57, «Մեդիա» մշակութային կենտրոն (Սուրբ Երրորդություն եկեղեցու դիմաց): Իսկ եթե դուք ունեք ասելիք, սակայն չունեք տեխնիկա, անպայման զանգահարեք կամ պարզապես ուղարկեք ձեր պատմությունը lilit@cpdd.am հասցեին մինչև հոկտեմբերի 15-ը: Հոկտեմբերի 8-ին ժամը 12-ին “Մեդիա” մշակութային կենտրոնում կկայանա տեղեկատվական սեմինար:Լավագույն ֆիլմերի և լուսանկարների հեղինակները կստանան արժեքավոր մրցանակներ և պատվոգրեր:

Արամ Խաչատրյանի անվան տրիոն այս տարի նշում է իր հիմնադրման և գործունեության 10 ամյակը: Հոբելյանական տարին եռյակը կտոնի աշնանային համերգաշարով և նոր ձայնասկավառակի թողարկմամբ:
Սեպտեմբերի 26-ին ժամը 19-ին Կոմիտասի անվան Կամերային երաժշտության տանը տեղի կունենա տրիոյի նոր ձայնասկավառակի համերգ-շնորհանդեսը: Ծրագրում կհնչեն նոր ձայնասկավառակում ընդգրկված Ա. Բաբաջանյանի և Դ.Շոստակովիչի ստեղծագործությունները:
Համերգի մուտքն ազատ է:
Համերգի հաջորդ օրը` սեպտեմբերի 27-ին, ժամը 14-ին “Star City” խանութ-սրահում /հասցեն` Աբովյան 26/ կկազմակերպվի նոր թողարկված ձայնասկավառակի շնորհանդես-վաճառք, ձայնասկավառակը գնելիս ցանկացողները կստանան նաև տրիոյի անդամների ինքնագրերը:
Խաչատրյանի անվան եռյակը հիմնադրվել է 1999թ-ին “Արսիկա” անունով: 2008թ-ից եռյակը կրում է հայ մեծանուն կոմպոզիտոր Արամ Խաչատրյանի անունը: Կազմում հանդես են գալիս ջութակահար Կարեն Շահգալդյանը, դաշնակահար Արմինե Գրիգորյանը և թավջութակահար Կարեն Քոչարյանը: Եռյակն իր գործունեության ընթացքում համերգներով է հանդես է եկել Հայաստանում, Շվեյցարիայում, Կենտրոնական և Հարավային Ամերիկայում, Ռուսաստանում, մասնակցել է մի շարք միջազգային փառատոների աշխարհի տարբեր երկրներում`"Schubertiade"` Լոզանում , "Festival de las Artes"` Կոստա-Ռիկայում , "Festival International Cervantino"` Մեքսիկայում և այլն: 2007թ-ի նոյեմբերին եռյակը մեծ հաջողությամբ հանդես է եկել Մոսկվայում և Ռուսաստանի այլ քաղաքներում, նրանց ելույթները բազմիցս հեռարձակվել են ռադիոյով և հեռուստատեսությամբ:
Վերջին երկու տարիներին համույթը զբաղվում է նաև լուսավորչական գործունեությամբ. երաժիշտները վարպետության դասեր են անցկացնում ՀՀ մարզերի դպրոցականների և ուսանողների հետ: Խաչատրյանի անվան եռյակը սերտորեն համագործակցում է նաև ժամանակակից կոմպոզիտորների հետ: Երաժշտական քննադատները բարձր են գնահատում երաժիշտների վիրտուոզ կատարումը, խորը երաժշտականությունը և ոճի զգացողությունը:
Արամ Խաչատրյանի անվան տրիոյի մասին առավել մանրամասն տեղեկություններ կարող եք գտնել պաշտոնական կայքում` www.khachaturiantrio.com:

Տրիոյի նոր ձայնասկավառակի և համերգ-շնորհանդեսի մեդիա և PR գործընկերն է "Arit.am" ստեղծագործական խումբը

“Արվեստների պատկերասրահ” մշակութային հիմնադրամը սեպտեմբերի 22-ից հոկտեմբերի 24-ը ներկայացնում է Վերադարձի Դասական երաժշտության երրորդ փառատոնը: Վերադարձի փառատոն խորագրով ծրագրի իրականացման հիմնական նպատակը ընդգծված է հենց վերնագրի մեջ: Այն կոչ է, արդի հայաստանյան հասարակությունից և իրականությունից բխող ազդակ, որն ուղղված է աշխարհասփյուռ բոլոր հայերին: Մշակութային խոշոր միջոցառման իրականացմանը զուգընթաց, այն փորձ է համայն աշխարհի հայության ուշադրությունը հրավիրել հայրենադարձության խնդրին, սեփական հողում արարելու և ստեղծելու սերունդների երազանքի իրականացմանը:
Փառատոնի բացման հանդիսավոր համերգը տեղի կունենա սեպտեմբերի 22-ին ժամը 19:00-ին Կամերային երաժշտության տանը: Համերգին մասնակցում են Շվեյցարիայից Ջուլիետ Գալստյանը /մեցո սոպրանո/, Գերմանիայից Միքայել Բալյանը /կլավեսին/, Վերադարձի Փառատոնային Բարոկ նվագախումբը, “Սանկտուս” վոկալ քառյակը: Համերգի դիրիժորն է Արամ Թալալյանը: Փառատոնի եզրափակիչ համերգը տեղի կունենա հոկտեմբերի 24-ին` "Արամ Խաչատրյան" համերգասրահում:

Փայտարվեստի թանգարանը ներկայանում է մի յուրօրինակ ցուցահանդեսով, որտեղ ցուցադրված են Շուշի քաղաքի Պատանեկան ակումբի սաների աշխատանքները: Փոքրիկ կարպետների փոքրիկ հեղինակները, ուսումնասիրելով անցյալի մշակույթը, արվեստը, հին նախշաձևերը, նախշման սկզբունքները, չեն արտանկարել, այլ հորինել են նոր նախշեր և վերարտադրել որպես առարկա:
Դասընթացների միջոցով ձևավորվում է աշխարհընկալում, սկսում են համակարգված տեսնել իրերը: Հին կարպետների ուսումնասիրությունը նպաստում է նաև գունային ճաշակի, նյութի հետ աշխատելու շնորհի ձևավորմանը, թելի և հյուսքի առանձնահատկությունների ընկալմանը;
Աշխատանքները դեռևս հեռու են կատարելությունից, բայց, այնուամենայնիվ, ունեն այն որակը, որ կարելի է ներկայացնել որպես երեխայի աշխարհընկալման արդյունք: Դիտողը ակամայից զգում է այն մեծ սերը, խնամքը, հոգատարությունը, որով արված են աշխատանքները:
Բացելով այս ցուցահանդեսը` կազմակերպիչները հույս ունեն, որ նոր սերունդը, հաղորդակից լինելով անցյալի ավանդույթներին և փորձելով կենդանացնել հինը` իր հերթին կյանքի կկոչի հայկական ավանդական մոտեցումները: “Ցավոք մեր անփութության և օտարամոլության պատճառով կենցաղից դուրս է մղվել կարպետահյուս իրերի գործածությունը: Իսկ այս փոքրիկ ցուցահանդեսը դիտողին վերադարձնում է մի աշխարհ, որտեղ կարպետներ հյուսվել և կիրառվել են հին տներում` հանդիսանալով ազգային մշակույթի անբաժանելի հոգևոր մաս”,- ասված է թանգարանի մամլո հաղորդագրության մեջ:

1991 թվականից սկսած` Եվրոպայի խորհրդի և Եվրոպական հանձնաժողովի նախաձեռնությամբ ամեն տարի սեպտեմբերին` հանգստյան օրերին, կազմակերպվում է եվրոպական ժառանգության օրեր, որին մասնակցում են եվրոպական մշակութային համաձայնագիրը ստորագրած 49 պետություններ:
Սեպտեմբերի 19-20-ը թանգարաններում Եվրոպական ժառանգության օրերի այս տարվա “Ծիր կաթին” խորագրին համապատասխան` կազմակերպվելու են տոնական միջոցառումներ, նոր ցուցադրություններ, մասնավորապես, Հայաստանի պատմության թանգարանում կբացվի “Տիեզերքի սիմվոլները” ցուցահանդեսը, Ա. Խաչատրյանի տուն-թանգարանում տեղի կունենա` “Ծիր կաթին”, “Վահագնի ծնունդը” ջութակի կոնցերտ երաժշտական երեկոն, Հ. Թումանյանի թանգարանը պատրաստել է ուխտագնացություն դեպի Դսեղ` “Շրջագայություն բանաստեղծի սիրած վայրերը” խորագրի ներքո, Էրեբունի պատմահնագիտական արգելոց-թանգարանում կներկայացվեն “Պատմական Հայաստանի հուշարձանները” լուսանկարների ցուցադրությունը, Երևանի պատմության թանգարանում կբացվի “Մարդը և տիեզերքը” մ.թ.ա. 1-ին հազ.-ի հնագիտական նյութերի ցուցադրություն:
Այս տարի ՀՀ Կառավարության 2009 թ. հունիսի 26-ի N 853-Ն որոշմամբ` Սյունիքի մարզի Զորաց քարեր բնակատեղին, որը հասարակությանը հայտնի է նաև Քարահունջ անունով, ստացավ պատմամշակութային արգելոցի կարգավիճակ` համալրելով պետության կողմից հատուկ պահպանվող արգելոցների ցանկը: Եվրոպական ժառանգության օրերի շրջանակում սեպտեմբերի 20-ին կազմակերպվում է Երևանից այցելություն Սիսիան` Զորաց քարեր բնակատեղի պատմամշակութային արգելոց, որի տարածքում ելույթ կունենա “Կարին” ազգագրական երգի ու պարի համույթը: Այնուհետև, մարզի բնակիչները և Երևանից ժամանած այցելուները ներկա կգտնվեն Ադոնցի անվան Սիսիանի պատմության թանգարանում ներկայացվող “Մեր հոբելյարները” ցուցահանդեսի բացմանը և “Հացի տոն” ավանդական միջոցառմանը:

Եվրամիության որոշմամբ Վիլնյուսն այս տարի ոչ միայն Լիտվայի, այլ 2009 թվականի ընթացքում նաև ողջ Եվրոպայի մշակութային մայրաքաղաքն է հռչակվել: Մեծածավալ միջոցառումների շարքում Բալթյան երկրների համար հատկապես աննախադեպ էր հուլիսի 8-12-ը տեղի ունեցած առաջին միջազգային գեղարվեստական տոնավաճառը, որը կրում էր "ART VILNIUS'09" խորագիրը:
4 օր շարունակ լիտվական “Լիտէքսպո” ցուցադրությունների և կոնֆերենց հանդիպումների կենտրոնը շնչում էր ժամանակակից արվեստով, որին մասնակցում էին Լիտվայի և հարևան երկրների նշանավոր և նորաբաց 100 ցուցասրահներ` 31 երկրներից` այդ թվում, Լատվիայից, էստոնիայից, Ռուսաստանից, Ուկրաինայից, Ֆրանսիայից, Գերմանիայից, Դանիայից, Իսպանիայից, Իտալիայից, Ղազախստանից, Հայաստանից և այլն:
"ART VILNIUS'09"-ին Հայաստանը ներկայացրել է “Գաբոնե” պատկերասրահը: Ինչպես Arit.am-ին ներկայացրեց պատկերասրահի արտ-մենեջեր Սյուզան Մկրտչյանը. “Պատկերասրահը ցուցահանդեսին մասնակցելու հրավեր ստացել է հենց կազմակերպիչների կողմից, ովքեր, շրջելով հայաստանյան ցուցասրահներով, ընտրել են “Գաբոնե” պատկերասրահը”: Պատկերասրահը Վիլնյուսում ներկայացել է երեք հայ նկարիչների` Արարատ Սարգսյանի, Գարիկ Կարապետյանի և Նարեկ Ավետիսյանի աշխատանքներով: Սյուզան Մկրտչյանի փոխանցմամբ` ցուցահանդեսը կազմակերպված էր բարձր մակարդակով, ուներ օրական մոտ 5000 այցելու: Մեծ էր հետաքրքրությունը նաև հայկական տաղավարի շուրջ, որն աչքի էր ընկնում իր այցելուների մեծաքանակությամբ, ինչն էլ ապահովել է հայկական տաղավարի տեղը ցուցահանդեսի ֆավորիտների շարքում:
Ցուցահանդեսի շրջանակներում կազմակերպվել է նաև երիտասարդ նկարիչների միամսյա դասընթաց, որին մրցութային կարգով կարող էր մասնակցել ընդհամենը 20 երիտասարդ: “Գաբոնե” պատկերասրահը մրցույթին էր ներկայացրել երիտասարդ նկարիչներ Վահագն Համալբաշյանի և Լիլիթ Վաղարշյանի թեկնածությունները, ովքեր, հաղթահարելով մրցույթի բոլոր նախընտրական փուլը, մասնակցել են մեկասյա դասընթացին:
“Գաբոնե” պատկերասրահը ցուցահանդեսի ընթացքում ստացել է նմանատիպ այլ ցուցահանդեսներին մասնակցելու հրավերներ:

Սեպտեմբերի 17-ին Մոսկվա կինոթատրոնի ամառային դահլիճում տեղի կունենա «Բաց երաժշտություն» փառատոնի հերթական համերգը` մասնակցությամբ Հայաստանի Պետական Կամերային նվագախմբի (գեղ. ղեկ. և գլխ. դիրիժոր Արամ Ղարաբեկյան): Համերգի մենակատար` Աննա Մարիա Կյուրի (մեցցո սոպրանո, Իտալիա): Երեկոյի ընթացքում կհնչի համաշխարհային դասական երաժշտության լավագույն ստեղծագործությունների ընտրանի` Չայկովսկի, Բերնստայն, Պիացոլլա, Տոստի, Արլեն, Գերշվին, Վիվալդի:
Աննա Մարիա Կյուրին ավարտել է Ա. Բոյտոյի անվան Պարմի կոնսերվատորիան: Երգչուհին արժանացել է բազմաթիվ միջազգային մրցանակներին, այդ թվում` Չայկովսկու անվան մոսկովյան մրցույթի մրցանակին: Երգչուհու հրաշալի ձայնի տոնայնությունը նմանապես լավ է հնչում իտալական այնպիսի նշանավոր կոմպոզիտորների ստեղծագործություններում, ինչպիսիք են Վերդին, Բելլինին, Պուչինին, Բիզեյի “Կարմեն”-ում և Սեն-Սանսի “Սամսոն և Դալիլա”-յում, ինչպես նաև Վագների երաժշտական դրամաներում:
Աննան մեծ ուշադրություն է դարձնում նաև կամերային վոկալ երաժշտությանը. նա հրաշալի է կատարում Ռախմանինովի ռոմանսերը, Մալերի և Լիստի երգերը: Երգչուհին բազմիցս հանդես է եկել աշխարհի առաջատար բեմերում `La Scala (Միլան), Fenice (Վենետիկ), Massimo (Պալերմո) և այլն:

Ազգային պատկերասրահում բացվել է նշանավոր հայ գեղանկարիչ Արշակ Ֆեթվաճյանի գեղանկարչական և գրաֆիկական աշխատանքների ցուցահանդեսը:
Արշակ Ֆեթվաճյանը ծնվել է 1866թ., սովորել Տրապիզոնի Ազգային, ապա Կոստանդնուպոլսի Գեղարվեստի վարժարանում, եղել վերջինիս անդրանիկ շրջանավարտներից (1987), 1887-1891թթ. սովորել է Հռոմի Գեղարվեստի ակադեմիայում՝ աշակերտելով Չեզարե Մակկարիին: 1891թ. մասնակցել է Իտալիայի նկարիչների ազգային ցուցահանդեսին: 1891-1895թթ. աշխատել է Վիեննայում, ապա մեկնել Սանկտ-Պետերբուրգ, դարձել Ռուսաստանի նկարիչների ընկերության անդամ, մասնակցել պատկերահանդեսների:
Շրջել է Արևելյան Հայաստանում, նկարել հայկական հնագույն հուշարձաններ` ստեղծելով ավելի քան 2000 մատիտանկար ու ջրաներկ աշխատանքներ: Ստեղծել է նաև պետական գործիչների, հայոց պատմության, դիցաբանության, ազգագրական թեմաներով աշխատանքներ, ինչպես նաև ընդօրինակումներ կատարել հայ մանրանկարչության նմուշներից, գեղագիտական հոդվածներով հանդես եկել մամուլում: Ֆեթվաճյանի հետաքրքրությունները ընդգրկել են հայ ճարտարապետության պատմության, գրքի ձևավորման, ազգային տարազի, ասեղնագործության արվեստին առնչվող խնդիրներ:
Փարիզում ընտրվել է Ջրանկարիչների միջազգային ընկերության անդամ: Կյանքի վերջին 25 տարին ապրել է ԱՄՆ-ում: Մահից հետո աճյունը տեղափոխվել և թաղվել է Երևանում, իսկ աշխատանքները, կտակի համաձայն, հանձնվել են Հայաստանի Ազգային պատկերասրահին:
Ֆեթվաճյանին են պատկանում նաև Թիֆլիսի Ս. Գևորգ եկեղեցու որմնանկարչական և քանդակագործական ձևավորումները, Կարսի Ս. Գրիգոր եկեղեցու բեմը և դուռը, Հայաստանի առաջին Հանրապետության 50, 100 և 250 ռուբլի անվանագնով թղթադրամների ձևավորումը, Հայաստանի առաջին Հանրապետության առաջին փոստային նամականիշների ձևավորումը:

Արամ Խաչատրյան համերգասրահում սեպտեմբերի 15-ին մեկ բացառիկ մենահամերգով հանդես եկավ ֆրանսիացի երաժիշտ, դաշնակահար, գործիքավորող, կոմպոզիտոր Միշել Լեգրանը: Համերգը տևեց ի 90 րոպե`non-stop ձևաչափով: Լեգրանի հետ հանդես եկավ նաև կոմպոզիտորի քույրը` նշանավոր երգչուհի Քրիստիան Լեգրանը, կինը` տավիղահար Կատրին Միշելը: Երևանյան համերգի ժամանակ Լեգրանը կատարեց այն ստեղծագործությունները, որոնք նա գրել է ֆիլմերի և մյուզիքլների համար, իսկ երաժշտություն նա գրել է մոտ 200 ֆիլմի համար:
Իր առաջին երաժշտական կրթությունը Լեգրանը ստացել է հորից` Ռայմոնդա Լեգրանից: Մայրը` հայուհի Հայկանուշ Մարսել Տեր-Միքայելյանը, դաշնակահարուհի էր: Լեգրանի մուտքը դեպի երաժշտության մեծ աշխարհ տեղի ունեցավ 1950-ական թվականներին, երբ ԱՄՆ-ում համերգային շրջագայության ժամանակ հոլիվուդյան «Շերբուրգյան հովանոցներ» ֆիլմի համար գրեց իր ամենանշանավոր ստեղծագործություններից մեկը` «Շերբուրգյան հովանոցներ»-ը, որը նրան բերեց համաշխարհային ճանաչում:
Երաժիշտը 3 անգամ արժանացել է “Օսկար” և 5 անգամ “Գրեմմի” մրցանակներին`”Լավագույն երաժշտություն” անվանակարգերում: Թեև, ինչպես լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ խոստովանեց երաժիշտը, այդ մրցանակները նրա կյանքում մեծ արժեք չունեն, դրանք, երաժշտի համար, պարզապես գեղեցիկ արձանիկներ են: Մաեստրոն խոստովանում է, որ մեծ դժվարությամբ է ընդունում ժամանակակից երաժշտական աշխարհում տեղի ունեցող փոփոխությունները, օրինակ նա բոլորովին չի հավանել “Փարիզի Աստվածամոր տաճար” մյուզիքլը, որը նրա կարծիքով բոլորովին էլ նման չէ մյուզիքլի, այլ պատմությունից զուրկ երգերի հավաքածու է:
Իր հարցազրույցներից մեկում Լեգրանը այսպես է արտահայտվել ժամանակակից կոմպոզիտորների մասին. ”Այսօր իմ շունն էլ կարող է համակարգչի վրա մեկ-երկու ստեղն սեղմելով երաժշտություն գրել, որը բավականաչափ հարմոնիկ կլինի, իսկ նման շներ աշխարհում շատ կան, այլ է խնդիրը իսկական կոմպոզիտորների մոտ, ովքեր, թեև երկար են մտատանջվում, սակայն արդյունքում ստեղծում են իրական երաժշտություն":

Հոկտեմբերի 3-6-ը տեղի կունենա “ReAnimania” Երևանյան առաջին միջազգային անիմացիոն կինոփառատոնը, որին կմասնակցեն շուրջ 250 ֆիլմեր 31 երկրներից` Ֆրանսիա, Ռուսաստան, Հայաստան, Միացյալ Թագավորություն, Հնդկաստան, Ֆինլանդիա, ԱՄՆ, Իտալիա, Մալի, Լիտվա, Խորվաթիա, Լեհաստան, Բելառուս, Ուկրաինա, Սլովենիա, Ավստրալիա, Իսպանիա, Շվեյցարիա, Լիբանան, Սիրիա, Ճապոնիա, Պորտուգալիա, Էստոնիա, Իսրայել, Շվեդիա, Իրան, Արգենտինա, Կանադա, Եթովպիա, Բելգիա:
Ըստ փառատոնի կազմակերպիչների` “ReAnimania” –ի առաքելությունն է խթանել անիմացիոն արվեստի զարգացումը, կրթել միջազգային մակարդակի անիմատորների նոր սերունդ եւ հնարավորություն ստեղծել հայ անիմատորների աշխատանքները ներկայացնելու միջազգային ասպարեզում, ինչպես նաև աշխարհի լավագույն անիմացիոն աշխատանքները ծանոթացնել հայ հասարակությանը։
ReAnimania-ն կազմված է հետևյալ ծրագրերից` Պրեմիերաներ, Մրցութային ծրագիր, որին կմասնակցեն 5 լիամետրաժ և 100–125 կարճամետրաժ, ուսուցողական, ավարտական ֆիլմեր, Հատուկ ծրագիր, որի շրջանակներում կայանալիք հետահայաց ցուցադրությունների համար հեղինակները կներկայացնեն գերմանական անիմացիայի 100-ամյակին նվիրված ծրագիր: Կկազմակերպվի նաև հայկական անիմացիոն ֆիլմերի հետահայաց ցուցադրություն` նվիրված առաջին հայկական անիմացիոն “Շունն ու կատուն” ֆիլմի էկրան բարձրանալու 70 ամյակին:
Փառատոնի շրջանակներում տեղի կունենան նաև սեմինարներ և կբացվեն ցուցահանդեսներ: Փառատոնը համագործակցում է այնպիսի հեղինակավոր կինոփառատոնների հետ ինչպիսիք են “Annecy” անիմացիայի կինոփառատոնը, Շտուտգարտի կինոփառատոնը, Aardman Studio-ն և այլն:
“Մեր ձեռքբերումներն ապացուցում են, որ ReAnimania Երևանյան առաջին միջազգային անիմացիոն կինոփառատոնը վաղուց հասունացել է և կծառայի իր նպատակին՝ աշխարհին ցույց տալու, որ Հայաստանը պատրաստ է իրեն դրսևորելու որպես անիմացիայի մասնագետների կենտրոն և դառնալու հանդիպման վայր՝ միմյանց կապելով գեղարվեստական Արևելքն ու Արևմուտքը, ինչպես դա կատարել է դարեր շարունակ` գտնվելով Մետաքսի ճանապարհի խաչմերուկում”,-ասված է փառատոնի մամլո հաղորդագրության մեջ:

ՀՀ մշակույթի նախարարությունը և Ազգային Թատերական Ստեղծագործական միավորումը (ԱԹՍՄ) հայտարարում են ReadingFest-process` արդի հայ դրամատուրգիայի բաց փառատոնին մասնակցելու դիմում հայտերի ընդունում: Փառատոնին կարող են մասնակցել ինչպես հայտնի, այնպես էլ սկսնակ դրամատուրգներ, սցենարիստներ:
Հեղինակների համար չկան տարիքային, սեռային, սոցիալական պատկանելության և մասնագիտության սահմանափակումներ: Սահմանափակումներ չկան նաև ստեղծագործությունների համար ընտրված լեզվի, ժանրի և ծավալի դեպքում:
Փառատոնը բաղկացած կլինի նաև “Այլընտրանքային ծրագրից”, որտեղ կներկայացվեն այն աշխատանքները, որոնք այս կամ այն պատճառով չեն կարող մասնակցել փառատոնին:
Ըստ կազմակերպիչների` նման փառատոն ունենալը կնպաստի արդյունավետ ստեղծագործական հանդիպումներին, կենդանի և ինքնատիպ մտածողությամբ օժտված հեղինակների և տաղանդավոր բեմադրիչների համագործակցությանը:
"ReadingFest-process"-ը ծրագրված է որպես գործընթաց, այլ ոչ ամենամյա ակցիա, ուստի փառատոնի հեղինակները հորդորում են շտապել, քանի որ ժամկետն ու ընթերցումների քանակը (առավելագույնը 12 ընթերցում) սահմանափակ են:

Այսօր, պաշտոնական արարողությամբ, մասնակցությամբ ՀՀ-ում Բուլղարիայի Հանրապետության Արտակարգ և լիազոր դեսպան Տոդոր Ստայկովի և Բուլղարիայի Հանրապետությունում ՀՀ Արտակարգ և լիազոր դեսպան Սերգեյ Մանասարյանի, Հայաստանի պատմության թանգարանին և Հայաստանի ազգային արխիվին էին հանձնվել ՀՀ ազգային հերոսներ Անդրանիկ Օզանյանի և Գարեգին Նժդեհի գործունեությունը լուսաբանող մեծաքանակ վավերագրեր, որոնք, հայ ժողովրդի պատմության ճակատագրական շրջադարձերի բերումով գտնվում և պահպանվում են Բուլղարիայի Հանրապետության արխիվների պետական գործակալության պահոցներում (Բուլղարիայի ազգային արխիվ և Վելիկո Տիրնովոյի ռազմա-պատմական արխիվ):

Սեպտեմբերի 8-20-ը Երևանում կրկին անցկացվում է Շեքսպիրյան միջազգային թատերական փառատոնը: Այս տարվանից փառատոնը կրում է հանրաճանաչ դերասան Վահրամ Փափազյանի անունը: Վերջին երկու տարիներին փառատոնը ընդլայնել է իր շրջանակները: Այս տարի փառատոնի շրջանակներում հանդես են գալու թատերախմբեր` Հայաստանից, Ռուսաստանից, Ֆրանսիայից, Վրաստանից և Իրանից:
Փառատոնի շրջանակում առանձին ծրագրով նախատեսված են նաև Ալեքսանդր Կալյագինի «Ուբյու թագավոր» և Իրինա Բրուկի «Դոն Կիխոտ» ներկայացումների ցուցադրությունները: Վերջինս կինոյի և թատրոնի հայտնի ռեժիսոր Փիթեր Բրուկի և դերասանուհի Նատաշա Պարիի դուստրն է: Այս տարի Շեքսպիրյան միջազգային փառատոնն իր ներկայությամբ կպատվի Լեհաստանի Շեքսպիրյան փառատոնի տնօրեն Անջեյ Ժուրովսկին, ով սեպտեբերի 9-17-ը Հայաստանի թատերական գործիչների միությունում կներկայացնի Շեքասպիրյան ներկայացումների տեսագրությունների ցուցադրություններ` իր մեկնաբանություններով:
Հայաստանում է նաև աշխարհահռչակ թատերական ռեժիսոր, Վրաստանի Շ. Ռուսթավելու անվ. Ազգային թատրոնի գեղ. ղեկավար` Ռոբերտ Ստուրուան: Փառատոնային ներկայացումները տեղի կունենան Պատանի հանդիսատեսի թատրոնում, Կ. Ստանիսլավսկու անվ. Ռուսական դրամատիկական թատրոնում, Հ. Պարոնյանի անվ. թատրոնում, Գ. Սունդուկյանի անվ. ազգային թատրում և Թատերական գործիչների միությունում:

“ՀայՖեստ” Միջազգային կատարողական արվեստների փառատոնը այս տարի արդեն յոթերորդ անգամ կմեկնարկի հոկտեմբերի 2-ին և կտևի մինչև հոկտեմբերի 8-ը: Փառատոնին կմասնակցեն մոտ 50 հեղինակավոր թատերախմբեր` 35 երկրներից: փառատոնին ներկա կգտնվեն նաև պատվավոր հյուրեր, անվանի փառատոների ղեկավարներ, պրոդյուսերներ:
Ինչպես ներկայացնում են կազմակերպիչները, փառատոնի հիմնական նպատակն է Հայաստանում ներկայացնել համաշխարհային մշակույթը և նպաստել թատերական արվեստի զարգացմանը, որոնք իրականացվում են արդի լավագույն թատերախմբերին Հայաստան հրավիրելու ճանապարհով, փառատոնի շրջանակներում վարպետության դասընթացներ և սեմինարներ կազմակերպելով, թատերական նոր ուղղությունների և արտահայտամիջոցների որոնմամբ և այլ:
Այս տարի ևս փառատոնը կազմված կլինի 2 ծրագրից՝ հիմնական և ֆրինջ: Ինչպես նախորդ տարիներին, այս տարի նույնպես փառատոնի մեջ կընդգրկվեն Մանկական և տիկնիկային թատրոնների միջազգային փառատոնն ու Հայկական ուսանողական և երիտասարդական ծրագիրը՝ Արմ Ֆեստը:
“ՀայՖեստ” փառատոնը հիմնադրվել է 2003թ. և համարվում է նախկին ԽՍՀՄ տարածքի գլխավոր թատերական փառատոնը Մոսկվայից հետո:

Քրիստիս աճուրդի տունը հոկտեմբերի 12-13-ին Լոնդոնում կիրականացնի ռուսական արվեստի ուսումնասիրման ամենանշանավոր կենտրոններից մեկի` Փարիզի "Popoff" պատկերասրահի հավաքածուից դեկորատիվ-կիրառական արվեստի նմուշների և գեղանկարների վաճառք: Աճուրդի կհանվեն ընդհանուր թվով 550 աշխատանք, այդ թվում` 18-19-րդ դարերի ճենապակյա իրեր, ջրանկարներ:
Ամենահետաքրքիր իրերի թվում մասնագետները հատկապես առանձնացնում են 1778 թ-ին պատրաստված ճենապակյա իրերի հավաքածուն,, որը պատրաստվել է Ֆրիդրիխ 2-րդ-ի կողմից հատուկ Կնյազ Պյոտրի համար (200-300 հազար ֆունտ ստերլինգ), 1760 թ-ին պատրաստված երեք սկուտեղ, որը պատվիրել է Եկատերինա 2-րդ-ը Գրիգորի Օրլովի համար (60 հազար ֆունտ ստերլինգ):
Ջրաներկ աշխատանքները վաճառքի կհանվեն հոկտեմբերի 13-ին, որոնց մեջ են հայտնվել Ալեքսանդր Պուշկինի կնոջ` Նատալյա Գոնչարովայի դիմանկարը, որը նկարել է Վլադիմիր Գաուն(120-160 հազար ֆունտ), Պյոտր Սոկոլովի վրձնած Ալեքսանդր Ֆյոդորովնայի (Շարլոտա Պրուսկայա)`Նիկոլայ 1-ին-ի կնոջ դիմանկարը (100-150 հազար ֆոևնտ), Ջովաննի Պաչինիի` Գրաֆինիա Սամոյլովայի սանուհու դիմանկարը, որը Կարլ Բրյուլովի աշխատանքն է (100-120 հազար ֆունտ):

Շուտով` սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսներին ավանդական դարձած Երևանյան միջազգային երաժշտական փառատոնը մուտք կգործի իր երրորդ համերգաշրջան: Փառատոնն իր սկիզբը կազդարարի սեպտեմբերի 11-ին Արամ խաչատրյան համերգասրահում` ՀՊՖՆ-ի գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր Էդուարդ Թոփչյանի ղեկավարությամբ: Որպես մենակատար հանդես կգա աշխարհի բեմերում իր ինքնատիպ կատարումներով հանդիսատեսի ջերմ ծափահարություններին արժանացած տաղանդաշատ ալտահար Քիմ Քաշքաշյանը (ԱՄՆ): Կհնչեն Տ. Մանսուրյանի “Պարտիտը” և “Թիվ 2 կոնցերտը` ալտի և նվագախմբի համար”, ինչպես և Դ. Շոստակովիչի “Թիվ 5 սիմֆոնիան”: Փառատոնի գեղարվեստական ղեկավարներն են Էդուարդ Թոփչյանը և Ալեքսանդր Չաուշյանը:
Քիմ Քաշքաշյանը իր սերնդի առավել հայտնի, կայացած երաժիշտներից է: “San Francisco Chronicle”-ի բնորոշմամբ.” Սա մի երաժիշտ է, որի մտքի խորաթափանց մշտական պրպտուն աշխատանքը միավորվում է հնչերանգի անսահման գեղեցկության հետ”: Իսկ “The New York Times”-ը առանձնացնում է նրա հարուստ, արտահայտիչ տեմբրը և գրավիչ արտիստականությունը:
Վերջին համերգաշրջանում Քաշքաշյանը որպես մենակատար հանդես է եկել Նյու Յորքի, Բեռլինի, Վիեննայի, Լոնդոնի, Մյունխենի և Տոկիոյի ճանաչված նվագախմբերի հետ: Մենահամերգներ է ունեցել Նյու Յորքում (Metropolitan Museum և 92nd Street "Y"), Բոստոնում, Վաշինգտոնում, Ֆիլադելֆիայում, Փիթսբուրգում, Սան Ֆրանցիսկոյում և Լոս Անջելեսում:
Ք. Քաշքաշյանի “ECM” ֆիրմայում կատարած ձայնագրությունները բացահայտում են նրա հետաքրքրությունն երի լայն շրջանը` Բախի վիոլա դա գամբայի համար գրված գործերից մինչև 20-րդ դարի դասականների ալտի կոնցերտները, ալտի և հարվածայինների համար փոխադրությունները (այդ թվում հայկական հնագույն երգերի մշակումներ): Որպես պրոֆեսոր Քաշքաշյանը դասավանդել է Ինդիանայի համալսարանում, Ֆրայբուրգում և Բեռլինում: 2000 թ-ից ալտ և կամերային երաժշտություն է դասավանդում Բոստոնի “New England Conservatory”-ում: Քիմ Քաշքաշյանը ավարտել է Peabody կոնսերվատորիան` աշակերտելով Վոլթըր Տրեմփլերին և Քարեն Թութըլին:

Այս տարի ևս, արդեն չորրորդ անգամ սեպտեմբերի 5-11-ը Լոռու մարզի Դսեղ գյուղում Տիկնիկային արվեստի գործիչների միջազգային միության Հայկական կենտրոնը` "ՅՈՒՆԻՄԱ-Հայաստանը", կազմակերպում է "Թումանյանական հեքիաթի օր" խորագրով տիկնիկային թատրոնների միջազգային փառատոն, որը հյուրընկալելու է թատրոններ Հայաստանից, Արցախից, Ջավախքից, ինչպես նաև արտասահմանյան երկրներից` Սլովենիայից, Լիտվայից, Հունգարիայից, Վրաստանից:
Տիկնիկային թատրոնների միջազգային 4-րդ փառատոնի հանդիսավոր բացումը տեղի կունենա 2009թ. սեպտեմբերի 5-ին, ժամը 14:00-ին, հայ մեծանուն գրող Հովհաննես Թումանյանի ծննդավայր Դսեղ գյուղի կենտրոնական հրապարակում` գրողի հուշարձանի մոտ: Բացման արարողությունից հետո կսկսվի բացօթյա թատերականացված ուրախ տոնախմբություն, որին կհաջորդեն փառատոնի առաջին ներկայացումները: Նույն օրը երեկոյան կտրվի տոնական շքեղ հրավառություն: Հաջորդ օրերին փառատոնի ծրագիրը կշարունակվի Դսեղի մշակույթի տան և գյուղապետարանի դահլիճներում, իսկ փառատոնի ավարտին մասնակից թատրոններին կշնորհվեն մրցանակներ և պատվոգրեր:
Փառատոնի օրերին կտրվեն նաև տիկնիկային արվեստի վարպետության դասեր, կբացվի տիկնիկների ցուցահանդես, կգործեն ամենօրյա երեկոյան ակումբներ, կանցկացվեն էքսկուրսիաներ, կցուցադրվեն տեսաֆիլմեր:

"Փոքր թատրոնը" իր աշնանային թատերաշրջանը կբացի թատերասեր հասարակայնության և մասնագիտական շրջանակներում մեծ հետաքրքրություն ձեռք բերած հայ-իտալական "Յոթ զգացողություն" յուրօրինակ ներկայացմամբ, որը հանդիսատեսին կներկայացվի սեպտեմբերի 29-ին, 30-ին և հոկտեմբերի 2- 7-ը: Գեղագիտության ազգային կենտրոն "Փոքր թատրոնի" և իտալական "Վերսիլիադանցա" մշակութային ընկերության համատեղ ջանքերով իրականացված թատերական այս նախագծի բեմադրիչն է ԳԱԿ-ի գեղարվեստական ղեկավար` Վահան Բադալյանը:
Ներկայացման երևանյան առաջնախաղը տեղի է ունեցել 2008 թ-ի հոկտեմբերին, իսկ Ֆլորենցիայինը` նույն թվականի դեկտեմբերին` "Գոլդոնի" թատրոնում:2009 թ. հունիսին "Յոթ զգացողություն" ներկայացումը հաջողությամբ մասնակցել է Սիբիուի 16-րդ միջազգային փառատոնին` արժանանալով հանդիսատեսի և թատերագետների բարձր գնահատականին:
Ներկայացման շրջանակներում ՀՀ մշակույթի նախարարության աջակցությամբ ուսանողների համար կկազմակերպվեն ժամանակակից պարի, թատերական արվեստի մասնագիտական դասընթացներ, որոնք կանցկացվեն իտալացի մասնագետների կողմից: Այդ օրերին նախատեսվում են նաև իտալական ժամանակակից գրականության թեմաներով դասախոսություններ, "Luce Armena" ֆոտոալբոմ- գրքի շնորհանդես և լուսանկարների բացօթյա ցուցադրություն:

„Դեղինը լավատեսության, հաղորդակցության գույն է“: „Դեղինը թեև Վան Գոգի ու Դա Վինչիի գույնն է, բայց ես այն նախանձի հետ եմ ասոցացնում“: „Ինձ համար էլ ամառն է դեղին“,_ ասում է երրորդ գերմանացին, ում հոբբին նկարելն է:
Շուրջ 36 000 բնակչություն ունեցող Նիեդերկասսել քաղաքի „Nachlese“ գինետան հարևանությամբ արվեստի հնագույն նմուշներ են վաճառում, իսկ հենց պանդոկում կազմակերպված միջոցառումների ժամանակ ոչ պրոֆեսիոնալ նկարիչների նկարներ են աճուրդի հանվում:
„Մշակույթը միացնում է մարդկանց: Տեսեք դուք հայուհի եք, ես Թուրքիայից եմ եկել, արվեստագետները գերմանացիներ են, բայց մենք բոլորս հասկանում ենք միմյանց ու գնահատում ենք արվեստը“,_մեզ հետ զրույցի ընթացքում ասաց գինետան սեփականատիրոջ կինը` Ֆիլիզ Սուրեն-Միշելսը (Filiz Süren-Michels): Բուժքույր Սոնիա Գրինգսը արվեստագետների հետ մեկ բաժակ գինու շուրջ հաճույքով է զրուցում. “Դա շատ հետաքրքիր է ու բացի այդ սթրեսային առօրյայից դուրս գալու լավագույն միջոցներից մեկը“,_ ասում է նա: Մի խումբ երաժիշտներ նվագում են, մյուսները` երգում, բանաստեղծները ներկայացնում են իրենց ստեղծագործություները. բոլորը գոհ են ու երջանիկ:
Մամուլի մի տեսակ, Վան Գոգի հանրահայտ նկար, մաշկի գույնը փոխող հիվանդություն, չինական հայտնի գետ բնութագրելուց բացի, դեղին գույնը մեկ նախանձ է խորհրդանշում, մեկ էլ ջերմություն, արև ու հաղորդակցություն: Գերմանական փոստի խորհրդանիշն էլ է դեղին:
Իսկ ինչպե՞ս ենք մենք` հայերս անցկացնում մշակութային երեկոները: Երբևէ "Ամառ,արև և դեղին" խորագրով երեկո կկազմակերպե՞նք դեղին գույնին նվիրված...

Անի Մաթևոսյան
Գերմանիա

Սեպտեմբերին Հայաստանում արդեն երկրորդ անգամ կմեկնարկի մարդու իրավունքներին և խաղաղությանը նվիրված «Ես մարդ եմ» խորագրով հարավկովկասյան ոչ մրցութային եռօրյա կինոփառատոնը, որի ընթացքում կցուցադրվեն արտասահմանյան վավերագրական ֆիլմեր, իսկ ցուցադրումից հետո հանդիսատեսների հետ կկազմակերպվեն քննարկումներ: Փառատոնը կազմակերպվում է «Բաց հասարակություն-Վրաստան» եւ Հարավային Կովկասում գործունեություն ծավալած գերմանական Հենրիխ Բելի անվան հիմնադրամների աջակցությամբ: Փառատոնի նպատակն է հարավկովկասյան հեռավոր քաղաքների և գյուղերի բնակչությանը ծանոթացնել այլ երկրներում նկարահանվող փաստավավերագրական ֆիլմերին, դրանցում արծարծվող խնդիրներին, որոնք հիմնականում վերաբերում են պատերազմական եւ հետպատերազմական պայմաններում ապրող մարդկանց, պատերազմի հետևանքները հաղթահարելուն, հակառակորդ կողմի հետ շփման նոր ձևեր գտնելուն և այլն: Ժյուրիի ընտրած գրեթե բոլոր ֆիլմերում արծարծվում է հաշտության ու հակամարտությունների լուծման թեման:
Ամեն տարի Խաղաղության և մարդու իրավունքների կովկասյան կինոփառատոնին ներկայացվում են մինչև տասներկու փաստագրական ֆիլմեր, որոնք ընտրվում են Պրահայում անցկացվող «Մեկ աշխարհ» կինոփառատոնի մասնակից ֆիլմերից: Փառատոնին կներկայացվեն փաստագրական ֆիլմեր Իսրայելից, Ղրղզստանից, Բուլղարիայից, Եգիպտոսից, Նիդեռլանդներից, Բելգիայից, Ֆրանսիայից, Կանադայից, ԱՄՆ-ից, Թայլանդից և Խորվաթիայից: Ֆիլմերն ամեն մի պետությունում ներկայացվելու են այդ երկրի պետական լեզվով:
Հայաստանում փառատոնը կմեկնարկի Եղեգնաձոր քաղաքում, այնուհետև ցուցադրություններ կլինեն Վանաձորում, Նոյեմբերյանում, Կապանում և Երևանում, որից հետո փառատոնը կուղևորվի Ստեփանակերտ:

Վենետիկի 66-րդ կինոփառատոնը այս տարի ընդլայնել է իր սահմանները, միայն գլխավոր մրցույթում մասնակից ֆիլմերի քանակը հասել է 24-ի, այն դեպքում, երբ այդ թիվը նախորդ տարիներին չէր գերազանցում 20-ը: Փառատոնի այս տարվա գլխավոր սենսացիան փաստավավերագրող Մայքլ Մուրի նոր` “ Կապիտալիզմ. Սիրային պատմություն” սկանդալային վավերագրական ֆիլմն է, որում ներկայացված են համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամի առաջացման պատճառներն ու թողած հետևանքները:
Ծանրակշիռ Մայքլ Մուրի հետ գլխավոր մրցանակի` “Ոսկե առյուծ”-ի համար կպայքարեն նաև սկսնակ ռեժիսոր Թոմ Ֆորդը իր “ Միայնակը” ֆիլմով, փորձառու Վերներ Հերցոգը` ‘Վատ լեյտենանտ” ֆիլմով, որի գլխավոր դերում հանդես է եկել Նիկոլաս Քեյջը, ինչպես նաև ֆրանսիացի ռեժիսորներ Կլեր Դենին` “Սպիտակ նյութ” թրիլերով և Պատրիս Շերոնը` “ Հետապնդում” ֆիլմով:
Դեռևս Մուսոլինիի օրոք հիմնադրված Վենետիկի փառատոնը այս տարի հիմնովին փոփոխման է ենթարկվել: Փառատոնի տնօրեն Մարկո Մյուլլերի որոշմամբ մրցույթից դուրս են մնացել այնպիսի փառատոնային ռեժիսորներ, ինչպիսիք են Ատոմ Էգոյանը, Ֆրանսուա Օզոնը, Բրյունո Դյումոնը: Փոխարենը մրցութային ծրագրի մեջ են ներառվել այնպիսի ռեժիսորներ, ում աշխատանքները նման փառատոններում, սովորաբար, անտեսվում են: Օրինակ` այս տարի հիմնական մրցութային ծրագրի մեջ է ներառվել նաև հռչակավոր ռեժիսոր Ջորջա Ռոմերոն, ով ֆիլմեր է նկարահանում միայն զոմբիների մասին, բացառություն չէ նաև փառատոնին ներկայացվելիք նրա` “ Մահացածների ողջ մնալը” նոր ֆիմը:
Բացի գլխավոր մրցույթից փառատոնի շրջանակներում կանցկացվի նաև “Հորիզոններ” ոչ մրցութային ծրագիրը, որի ընթացքում սովորաբար էկրան են բարձրանում ֆիլմեր` համաշխարհային մեծության գերաստղերի մասնակցությամբ: Այս տարի ոչ մրցութային ծրագրում կցուցադրվեն Ջորջ Քլունիի և Քևին Սփեյսիի` “Այծերի վրա աչքները պլշած տղամարդիկ”, Ռիչարդ Գիրի “Լավագույնները Բրուկլինում” և Մեթ Դեյմոնի “Իրազեկիչը” ֆիլմերը:

Օգոստոսի 24-ին Փարիզում գտնվող Պաբլո Պիկասոյի թանգարանը փակվել է վերանորոգման համար, որը կտևի 2 տարի:
Կատարվելիք աշխատանքները գնահատվել են 43 միլիոն դոլար, որոնց մի մասը թանգարանը ձեռք կբերի այն ժամանակավոր ցուցադրությունների հաշվին, որոնք կկազմակերպվեն տարբեր երկրներում և քաղաքներում:
Թանգարանի բացումը տեղի կունենան 2012 թ-ին: Այդ ընթացքում թանգարանի ցուցասրահները կմեծացվեն մոտ 2 անգամ: Եթե մինչ այդ թանգարանը տարեկան ընդունում էր կես միլիոն այցելու, ապա վերանորոգումից հետո այդ թիվը կկրկնապատկվի:
Փարիզում Պիկասոյի թանգարանը բացվել է 1985 թ-ին Մարե թաղամասում գտնվող 18 դարի կառույցում: Թանգարանի ֆոնդերում պահվում է մոտ 5000 գեղանկար, քանդակ, կերամիկական իրեր, ինչպես նաև լուսանկարներ և փաստաթղթեր: Թանգարանի վերջին աշխատանքային օրը այցելուների թիվը կազմել է ավելի քան 5800 մարդ:

Մասնագետները պնդում ենմ, որ Մայքլ Ջեքսոնի արյան մեջ հայտնաբերվել է պրոպոֆոլի մահացու չափաբաժին: Փոփ արքայի մահվան պատճառ է դարձել “դեղահաբերի մահացու խառնուրդը”` այդ թվում պրոպոֆոլի առկայությունը:
Ինչպես հայտնի է, Ջեքսոնի անժամանակ մահվան հանգամանքները պարզելու նպատակով երկու դատական փորձաքննություն է անցկացվել, որոնց արդյունքները, սակայն, նախկինում չէին հրապարակվել, թեև այն կարծիքը` ըստ որի երգչի մահվան պատճառը ուժեղ դեղահաբերի ներարկումն է, լրատվամիջոցներում ի հայտ էր եկել Ջեքսոնի մահից անմիջապես հետո:
Փորձաքննության շրջանակներում հարցաքննության է ենթարկվել նաև Ջեքսոնի անձնական բժիշկ Քոնրադ Մյուրեյը, ով եղել է երգչի կոքին` վերջինիս կյանքի վերջին ժամերին: Մյուրեյը հայտնել է, որ Ջեքսոնն անքնությամբ էր տառապում, ինչի համար ընդունում էր ուժեղ դեղահաբեր` այդ թվում և պրոպոֆոլ: Համաձայն Մյուրեյի վկայության` մահվան օրը մի քանի այլ դեղերի հետ միասին Մայքլին ներարկել է 25 միլիգրամ պրոպոֆոլ: Բժիշկը հայտնել է, որ անընդհատ հետևել է երգչի ինքնազգացողությանը, սակայն, երբ նրանից հեռացել է ընդհամենը 2 րոպեով, վերջինիս շնչառությունը կանգ է առել: Իր վկայության ընթացքում բժիշկ Մյուրեյը հատկապես ընդգծել է այն հանգամանքը, որ պրոպոֆոլի վերջին ներարկումը կատարել է Ջեքսոնի բազմաթիվ խնդրանքներից հետո:

Ամերիկյան “Time” ամսագիրը ներկայացրել է բոլոր ժամանակների լավագույն 10 կիթառահարների իր տասնյակը;
Ցուցակի առաջին հորիզոնականում հայտնվել է Ջիմմի Հենդրիքսը, ով, հեղինակների կարծիքով, հրաշալի էր տիրապետում իր երաժշտական գործիքին և վարպետորեն կարողանում էր միմյանց հետ համատեղել բլյուզ, ռոք և այլ ուղղությունների երաժշտություններ:
Երկրորդ հորիզոնականում է “Guns N'Roses” խմբի նախկին երաժիշտ, այժմ “Velvet Revolver” խմբի անդամ Սլեշը` Սոլ Հադսոնը, ով հայտնի է նաև իր գլխարկով: Երրորդ հորիզոնականը եզրափակում է Բի ԲԻ Քինգը, ում կիթառը հնչում է ինչպես “ Բլյուզ երգող կնոջ ձայն”:
Չորրորդ տեղը զբաղեցրել է Կիտ Ռիչարդսը` “The Rolling Stones”-ից, ով հեղինակել է կիթառի համար գրված ամենահայտնի ռոքնռոլյան երաժշական մոտիվները:
Հինգերրորդ հորիզոնականում է հայտնվել ամենամելոդիկ երաժիշտներից մեկը` Էրիկ Քլեպթոնը, ով իր երաժշտական գործունեության ընթացքում հանդես է եկել այնպիսի խմբերում, ինչպիսիք են “The Yardbirds”, “Cream”, “Blind Faith” և “Derek and the Dominos”:
Վեցից տասներորդ տեղերում հայտնվել են Ջիմմի Փեյջը, Չակ Բերին, Լես Պոլը, Ինգվին Մալմստինը և Պրինսը: Հետաքրքիր է, որ տասնյակը կազմողները չեն սահմանափակվել միայն տասը հորիզոնականներով, և վերջում ավելացրել են նաև տասնմեկերորդը, որը բաժին է հասել “Ramones” փանկ խմբի անդամ Ջոննի Ռամոնին:

Օգոստոսի 25-ին Նարեկացի Արվեստի Միության ցուցասրահում կբացվի տարածաշրջանում առաջին անգամ անցկացվող «Լենդ Արթ» լուսանկարների ցուցահանդեսը, որը կազմակերպել է «Ինտեգրում» երիտասարդական հասարակական կազմակերպությունը:
Արվեստի այս ուղղությունը ծագել է նախորդ դարի 60-ական թվականների վերջին Միացյալ Նահանգներում: Հասարակության կողմից այն ընդունվեց 1968-ին, երբ Նյու Յորքի Դուան պատկերասրահում մեկնարկեցին Լենդ Արթին նվիրված մի շարք ցուցահանդեսներ:
20-րդ դարն իր բոլոր գիտատեխնիկական նվաճումներով, լայնածավալ քաղաքաշինությամբ և պատերազմներով էապես փոխեց արվեստը և հեռացրեց այն բնությունից։ Լենդ Արթի հիմնական գաղափարն է` ստեղծել արվեստի գործեր` օգտագործելով բնության կողմից տրված բոլոր բարիքները` չվնասելով շրջակա միջավայրը:
Լենդ Արթը միայն արվեստ չէ, այլև գաղափարախոսություն, որը կոչված է վերականգնելու արվեստի, բնության եւ մարդու ներդաշնակությունը։ “Մենք գնում ենք ստեղծելու արվեստի գործեր առանց ներկերի, վրձիների և այլ արհեստական պարագաների”:
Լինելով նոր գաղափար ժամանակակից արվեստի մեջ՝ Լենդ Արթն ունի շատ հին պատմություն: Մարդկության զարգացման սկզբնական փուլերից մեզ են հասել բազմաթիվ պատկերներ, որոնք պահպանվել են քարանձավների պատերին և այս պատկերները պատմության մեջ Լենդ Արթի առաջին օրինակներն են։ Չնայած, որ շարժումը նորություն է արվեստի մեջ, այն պարզ է ընկալման համար և հասկանալի է նույնիսկ արվեստից հեռու մարդկանց: Հողը, ջուրը, քարը և բույսերը դրա բաղկացուցիչ մասն են:
«Ինտեգրում» երիտասարդական հասարակական կազմակերպության շուրջ համախմբված երիտասարդները որոշել են Լենդ Արթի միջոցով համախմբել հայ երիտասարդներին բնության և մարդու ներդաշնակության գաղափարի շուրջ, ինչպես նաև նրանց ուշադրությունը սևեռել Հայաստանի բնապահպանական խնդիրների և շրջակա միջավայրի պահպանման հիմնախնդրի վրա:
Նախորդ մի քանի ամիսների ընթացքում ցուցահանդեսի մասնակից հայ և օտարերկրացի ուսանողները հաճախել են Հայաստանի զանազան վայրեր՝ փորձելով ստեղծել Լենդ Արթի նմուշներ և ներկայացնել դրանք հասարակությանը:
Ցուցահանդեսը կտեւի մինչեւ օգոստոսի 31-ը:

2009 թ. սեպտեմբերի 2-7-ը Մոսկվայում կանցկացվի ամենամյա` թվով 22-րդ "Գրքի միջազգային ցուցահանդես - տոնավաճառը", որին Հայաստանը ավանդաբար 11 տարի անընդմեջ մասնակցում է պետական մակարդակով: Այս տարի մոսկովյան ցուցահանդես - տոնավաճառում Հայաստանը կներկայանա ավելի քան 150 անվանում գրքով /մոտ 100-ը պետպատվերով հրատարակված գրականություն, մնացյալը` մասնավոր հրատարակչությունների տպագրություններ/:
ՀՀ մշակույթի նախարարության հրատարակչական գործի գործակալության պետ Է. Միլիտոնյանի գլխավորած պատվիրակության կազմում կլինեն նաև "Էդիտ Պրինտ", "Անտարես", "Ոսկան Երևանցի" հրատարակչությունների ներկայացուցիչները: Հայկական տաղավարում հիմնականում կներկայացվեն վերջին 2 տարիներին հրատարակված Հայաստանի մշակույթը, ժառանգությունը ներկայացնող, թարգմանական, մանկական, ալբոմային գրականություն: Տաղավարում տեղադրված կլինեն նաև հայ տպագիր գրքի 500 ամյակը նշանավորող պաստառներ:
Ցուցահանդեսի շրջանակներում սեպտեմբերի 4-ին տեղի կունենա “ԱՊՀ երկրների գրքարվեստ” միջազգային մրցանակաբաշխության դիպլոմների հանձնման արարողությունը: Հայաստանի Հանրապետությունից 2 գիրք միջազգային այդ մրցանակաբաշխությունում արժանացել է 1-ին կարգի դիպլոմի. "Արվեստի գիրք" անվանակարգում` Վան Խաչատուրի "Գույնը 14-19 դդ. հայ ճարտարապետության մեջ" ուսումնասիրություն - ալբոմը և Գագիկ Բաղդասարյանի "Երևան"` Երևանի անցյալն ու ներկան պատկերող ալբոմը:
Հայկական պատվիրակությունը այդ օրերին կմասնակցի նաև "Գրքի միջազգային ցուցահանդես - տոնավաճառի" շրջանակներում կազմակերպվող մի շարք կոնֆերանսների, կկայանան մասնագիտական աշխատանքային հանդիպումներ արտերկրի տարբեր գրատների ու հրատարկչությունների ներկայացուցիչների հետ:

Սեպտեմբերի 22-26-ը “Փոփոխությունների թատրոն” մշակութային հասարակական կազմակերպության նախաձեռնությամբ Հայաստանում առաջին անգամ կանցկացվի Ինտերակտիվ արվեստի փառատոն, որին կմասնակցեն Հայաստանի, Թուրքիայի և Վրաստանի ինտերակտիվ ֆորում թատրոնների պրոֆեսիոնալ դերասանները: Փառատոնի շրջանակներում կանցկացվի նաև երեքօրյա մասնագիտական վերապատրաստման դասընթաց` Մեծ Բրիտանիայից հրավիրված ինտերակտիվ ֆորում թատրոնի հանրահայտ մասնագետ Քարին Չափման Քլարքի կողմից:
Ինտերակտիվ “Ֆորում թատրոն” մեթոդը մշակվել է յոթանասունական թվականներին բրազիլացի հանրահայտ ռեժիսոր և քաղաքական գործիչ Ավգուստ Բոալի կողմից` նպատակ հետապնդելով խթանել հասարակական կարևոր գործընթացներում քաղաքացիների ակտիվ մասնակցությունը: Ֆորում թատրոնն իր հանդիսականներին հնարավորություն է տալիս ընդհատել ներկայացումը, ինտերակտիվ կապ հաստատել կերպարների հետ և կենդանի խաղի միջոցով իրատեսական լուծումներ առաջարկել ներկայացված իրավիճակներում:
Փառատոնի նպատակը շարքային քաղաքացիներին հասարակական ոչ ֆորմալ քննարկումներին ներգրավելն է` ինտերակտիվ ֆորում թատրոնի միջոցով ստեղծած անկաշկանդ ու կառուցողական մթնոլորտում: Միաժամանակ նախագիծը նպատակ ունի խթանել Հայաստանում և մասնակից երկրներում “Ֆորում թատրոն” մեթոդի արմատավորումն ու տարածումը` փորձի փոխանակման, մասնագիտական վերապատրաստման, ինչպես նաև համագործակցության հեռանկարների ստեղծման ճանապարհով:
Փառատոնի շրջանակներում հանրությանը կցուցադրվի չորս ինտերակտիվ ֆորում ներկայացումներ` նվիրված կանանց իրավունքներին, հանդուրժողականությանը, բազմակարծությանը և հակամարտությունների խաղաղ կարգավորմանը:
Ինտերակտիվ արվեստի փառատոնն իրականացվում է Բաց հասարակության ինստիտուտի և Բրիտանական Խորհրդի աջակցությամբ:

Նշանավոր գեղանկարիչ էնդի Ուորհոլի վրձնին պատկանող Մայքլ Ջեքսոնի դիմանկարը օգոստոսի 18-ին վաճառվել է նյույորքյան աճուրդներից մեկի ժամանակ: Թե ինչ գնով է վաճառվել և ով է ձեռք բերել կտավը, անհայտ է, միայն նշվում է, որ դիմանկարի համար անհայտ գնորդը վճարել է միլիոնավոր դոլարներ, այն դեպքում, երբ կտավի մեկնարկային գինը եղել է 800 հազար դոլար:
Ուորհոլը այս դիմանկարը ստեղծել է 1984 թվականին: Նկարի նախկին սեփականատերը, ում ինքնությունը նույնպես գաղտնի է պահվում, այն ձեռք էր բերել 2009թ-ին Սոթբիս աճուրդի ժամանակ` 278,5 հազար դոլարով:
Սկզբանական շրջանում նկարի վաճառքը պետք է տեղի ունենար հուլիսի 12-ին, սակայն վաճառքը հետաձգվել է նրա շուրջ առաջացած մեծ հետաքրքրության հետևանքով, ինչի պատճառը Ջեքսոնի անժամանակ մահն էր:
Ներկայումս Ուորհոլի ամենաթանկ աշխատանքը համարվում է “Կանաչ մեքենայի վթարը” կտավը (1963 թ.), որը Քրիսթիս աճուրդում վաճառվել է 71,1 միլիոն դոլարով:

Լիբանանում` ս.թ. օգոստոսի 6-ից անցկացվող Էհդենի ամենամյա միջազգային փառատոնի կազմկոմիտեի նախաձեռնությամբ փառատոնային 4 օրեր հատկացվել էին Հայաստանի մշակույթին: Կազմակերպիչների հրավերով Հայաստանից հանդես են եկել "Բամբիռ" երաժշտախումբը և խաչքարագործ Պարույր Պարուրյանը, ով ստեղծագործել է "Մարդկությանը կտակած Հայաստանի ժառանգություն. մշակութային հատուկ ժառանգություն" թեմայով և հանդիսատեսի առջև արարվող իր աշխատանքով հիացրել հազարավոր այցելուների:
"Բամբիռ" երաժշտական խումբը այդ օրերին համերգային ծրագրով հանդես է եկել նաև Բուրջ Համուդ քաղաքում, որտեղ Ֆրանկոֆոնիայի միջազգային խաղերի շրջանակներում անցկացվում էր մշակութային-կրթական ծրագիր` տաղանդաշատ երիտասարդներին խրախուսելու նպատակով:

"Ոսկե Ծիրան" միջազգային կինոփառատոնը արտափառատոնային ծրագրում արդեն 2-րդ անգամ հյուրընկալվեց Ջավախքում: "Փառատոն անիվների վրա" ծրագրի շրջանակներում օգոստոսի 13-15-ը Ախալքալաքում ցուցադրվեցին 6-րդ "Ոսկե Ծիրան" կինոփառատոնի ֆիլմերի ընտրանին` այդ թվում միջազգային խաղարկային ֆիլմերի մրցույթում գլխավոր մրցանակին արժանացած վրաց ռեժիսոր Գեորգի Օվաշվիլիի "Մյուս ափը" ֆիլմը, ինչպես նաև Հարություն Խաչատրյանի "Սահման"-ը:
Ծրագիրը բացվեց օգոստոսի 13-ին Սերգեյ Փարաջանովի գլուխգործոց "Նռան գույն"-ի ցուցադրությամբ` նվիրված ֆիլմի ստեղծման 40 ամյակին: Նշված ֆիլմերից բացի, Ախալքալաքում ցուցադրվեցին նաև հայկական և վրացական վավերագրական ֆիլմեր: Բոլոր ցուցադրությունները կայացան քաղաքի մշակութային կենտրոնում:
"Ոսկե Ծիրան"-ը Ջավախքում" ծրագիրը իրականացվում է փառատոնի պաշտոնական գործընկեր Թբիլիսիի միջազգային կինոփառատոնի, ինչպես նաև Վրաստանի Ազգային կինոկենտրոնի հետ համագործակցությամբ:

Ակադեմիա պատկերասրահում բացվել է Էմիլ Գազազի` «Էմիլ Գազազ. նոր ժամանակաշրջան» խորագիրը կրող անհատական ցուցահանդեսը, որը կազմակերպել է Airian Dome of Fine Art կազմակերպությունը: Ցուցահանդեսում տեղ կգտնեն Գազազի վերջին տարիների աշխատանքները, որոնք առաջին անգամ են ներկայացվելու հայ հանդիսատեսին: Ցուցահանդեսում մեծ թիվ են կազմում գծանկար աշխատանքները, ընդգրկված է նաև 3 քանդակ:
Հայ գեղարվեստի եվ քանդակագործության ասպարեզում իր ուրույն տեղն ունեցող Էմիլ Գազազը` արվեստի մասին իր յուրօրինակ պատկերացումներով խախտում է բոլոր հավանական կարծրատիպերը: Նրա վրձնահարվածների արդյունքում ծնված կերպարները, իրավամբ, անկրկնելի և անզուգական են. չափազանց հետաքրքիր է արվեստագետի գունային ընկալումը և երանգների հետ խաղալու հմտությունը: Դեռ 2005—ին «Արամե» պատկերասրահում Էմիլ Գազազի գործերի առաջին ցուցադրությունը գրավել էր ավելի լայն շրջանակների ուշադրությունը, քանի որ մինչ այդ գյումրեցի արվեստագետը ծանոթ էր նեղ մասնագիտական շրջաններին։ 2003 և 2007թթ-ին Ֆլորենցիայում տեղի ունեցած միջազգային բիենալեում Էմիլ Գազազը արժանացել է«Մեդիչի» ամենաբարձր մրցանակին քանդակագործության բնագավառում և հայրենիքում նա ներկայացավ իբրեւ միջազգայնորեն կայացած և ճանաչված արվեստագետ։
Էմիլ Գազազը ծնվել է Գյումրիում 1953 թվականին : 1965-1972 թվականը ուսանել է Մերկուրովի անվան արվեստի դպրոցում, 1968-1972՝ Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանում, ապա մինչև 1979թ-ը՝ Երեվանի պետական գեղարվեստի ինստիտուտում: Գազազը այժմ բնակվում եւ ստեղծագործում է Լոս Անջելեսում։

Օգոստոսի 5-ին Երևան քաղաքի պատմության թանգարանում բացվեց «Երևանը լուսանկարներում» ցուցահանդեսը, որը ներկայացնում է 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի 1-ին կեսի Երևանը, ընդգծում այն ճանապարհը, որով անցել է մեր հնամյա մայրաքաղաքը նշված ժամանակահատվածում: Լուսանկարների հավաքածուն արտացոլում է Երևանի քաղաքական անցուդարձը, տնտեսական զարգացումը, քաղաքաշինությունը, ճարտարապետությունը, գիտամշակութային ու մարզական կյանքը և այլն:
Ցուցահանդեսը բաղկացած է երեք բաժիններից. առաջին բաժնում ընդգրկված են տնտեսությունը (արհեստներ, առևտուր, արտադրություն), կրթությունը, մշակույթը ներկայացնող լուսանկարներ, ինչպես նաև նահանգային վարչության ծառայողների, գավառապետերի աշխատողների խմբանկարներ, երկրորդ բաժնում Երևանյան փողոցների, հասարակական շենքերի, կամուրջների, բակերի լուսանկարներ են` տվյալ ժամանակաշրջանի իրենց անվանումներով, իսկ երրորդ բաժնում`Երևանի քաղաքական և տնտեսական կյանքում կարևոր դեր խաղացած տոհմիկ ընտանիքների և նրանց սերունդներին պատկանող ընտանեկան և անհատական լուսանկարներ:
Ցուցահանդեսի կազմակերպիչների կարծիքով այս ցուցադրությունը յուրատեսակ կապ կստեղծի անցյալի ու ներկայի միջև, և ծանոթությունը նրա հետ կունենա ճանաչողական մեծ նշանակություն թե' երևանցիների, թե' Երևան այցելած հյուրերի համար:
“Երևանը լուսանկարներում” ցուցահանդեսը բաց է մինչև սեպտեմբերի 30-ը:

«Ոսկե ծիրան» բարձրագույն կինոդպրոցը հայտարարում է 2009-2010թթ ընդունելություն: Մասնակցության հայտեր կարող են ներկայացնել ռեժիսորներ, սցենարիստներ, օպերատորներ, հնչունային օպերատորներ և պրոդյուսերներ: Դասընթացները կսկսվեն սեպտեմբերի ամսին: Առաջին դասընթացը կվարի հանրահայտ լեհ ռեժիսոր Քշիշտոֆ Զանուսին:
Դիմել կարող են`
- երիտասարդ մասնագետներ համապատասխան բուհական կրթությամբ
- մասնագիտական ԲՈՒՀ-երի ավարտական կուրսի ուսանողներ (միայն ԲՈՒՀ-ի ռեկտորատից կինոդպրոցի դասընթացների մասնակցելու թույլտվություն ունենալու դեպքում)
- անհրաժեշտ նախապայման է ունենալ առնվազն մեկ կարճամետրաժ ֆիլմում աշխատելու փորձ
- անգլերենի իմացությունը` ցանկալի
Ընդունելությունը` հարցազրույցով:
Դասընթացներին մասնակցելու համար խնդրում ենք լրացնել հայտը, որը կարող եք գտնել www.gaiff.am կայքից կամ ստանալ էլ-փոստով: Լրացված հայտը ուղարկել filmschool@gaiff.am, իսկ ֆիլմի տեսասկավառակը (DVD) «Ոսկե ծիրան» բարձրագույն կինոդպրոց, #3 Մոսկովյան փողոց, 0001, Երևան, Հայաստան հասցեով` «Կինոդպրոցի ընդունելության հայտ» վերտառությամբ:
Լրացուցիչ տեղեկությունների համար զանգահարել 010-52-10-42:
ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՆ ԲՈԼՈՐ ԾԱԽՍԵՐՆ ԱՊԱՀՈՎՈՒՄ Է «ՈՍԿԵ ԾԻՐԱՆ» ԿԻՆՈՅԻ ԶԱՐԳԱՑՄԱՆ ՀԻՄՆԱԴՐԱՄԸ:
Հայտերի ընդունման վերջնաժամկետն է 2009-ի օգոստոսի 20-ը:

ANGRY STUDIO-ն կինոսերներին է ներկայանում նոր նախագծով` կարճամետրաժ ֆիլմերի նոր ու խայտաբղետ հավաքածուով` 8 գեղարվեստական ֆիլմերից յուրաքանչյուրը ստեղծված է առանձին ռեժիսորի կողմից՝ անհատական մոտեցմամբ. 3 դրամա, 2 կատակերգություն, 1 դետեկտիվ, 1 հոգեբանական միստիկ թրիլեր ու ևս 2 արտհաուսային աշխատանք׃ Ֆիլմերում նկարահանվում են ինչպես արդեն ծանոթ և սիրված դերասաններ, այնպես էլ նորահայտ դեմքեր׃

Մեր թիմը նպատակ ունի կինեմատիկ կամ սինեմատիկ ալիք բարձրացնել՝ մի փոքր լճացման իրավիճակում գտնվող հայկական կինոյում׃ Մեր ցանկությունն է նաեւ գեղարվեստական արժանիքներից բացի արտադրանքը հանդիսատեսին գրավիչ դարձնել մատչելիությամբ׃ Օրինակ, պլանավորել ենք ֆիլմերի DVD սկավառակները վաճառել անհամեմատ ցածր, եթե կուզեք՝ հակաճգնաժամային գներով, - ասում է նախագծի պրոդյուսեր ու ստուդիայի համահիմնադիր Վահան Գասպարյանը׃

Նախագծի աշխատանքները սկսվել են մայիս ամսից:

Կատվի ցատկի երկարությունը, ծուղակն ընկած ճանճի թևիկների անարդյունավետ թափահարումը, պարան ցատկող մերկ կնոջ մարմնի շարժումներն ու սևամորթ տղամարդու հանգիստ քայլվածքը մեկ բառով կարելի կոչել շարժում կամ գործողություն: Շատերս խորությամբ չենք մտածում այս երևույթների շուրջ և դրանք դիտարկում ենք որպես իրական դրվագներ կյանքից: Սակայն կա մարդկանց մի խումբ, որոնք լուրջ ուսումանասիրություններ են անում մեզ համար պատահական այս դրվագների շուրջ և այդ կադրերը վերածում ամբողջական մի ֆիլմի:

Այդպիսի մարդկանցից մեկն էլ ազգությամբ թուրք Արազ Օզգունն է, ով “Ուտոպիանա” մշակութային-ստեղծագործական հ/կ-ի հրավերով ժամանել էր Երևան ` “Այցելելով Արխիվ” նախագծի շրջանակներում “Ազգագրական ֆիլմի ստեղծում տեղաբնիկների համար” թեմայով սեմինար ու աշխատանքային հանդիպում անցկացնելու համար: Նա մասնագիտությամբ մեդիա արվեստագետ-գիտնական է, (սա նոր մասնա,իտություն է, որ առաջացել է Տեղեկատվական Տեխնոլո,իաների զար,ացման արդյունքում), ապրում է Նյու-Յորքում, թվային մեդիա և մեդիա տեսություն դասավանդում Նյու Յորքի Նյու Սքուլ համալսարանի Մեդիա գիտությունների ֆակուլտետում, այս պահի դրությամբ աշխատում է “ժամանակակից արվեստի արտադրության քաղաքական տնտեսություն” թեզի վրա:

“Ազգագրական ֆիլմի հիմնական տրամաբանությունը փորձը` ամենօրյա սոցիալական դաշտն ու հարաբերությունները, ֆիքսելն է, ֆիքսել այնպես, ինչպես դրանք կան,- ասում է Արազն ու ավելացնում,- ի տարբերություն կինոյի որևէ այլ ժանրի կամ ձևի` ներկայացուցչության հարցը դառնում է ազգագրական ֆիլմի հիմնական խնդիրներից մեկը: Մենք փորձում ենք ազգագրական ֆիլմի պրակտիկան տեղավորել ավելի լայն փաստագրական, վավերագրական ֆիլմի շրջագծում:

Հետ դեպի Լյումիեր եղբայրների ժամանակաշրժանը, երբ գնացքի ընթացքի մեջ կա ոչ միայն շարժում, այլ կյանք` գնացքի կյանքը, թե ինչպես նա մի կետից հասավ մյուս կետը: Կամ հետ դեպի Չարլի Չապլինի դարաշրջանը, երբ մարդու քայլվածքը, հայացքը ու սայթաքելը կինո է, ընդ որում այնպիսի կինո, որ ֆիլմարտադրության տեխնոլոգիական զարգացումների բումի դարաշրջանում շարունակում է համարվել դասական կինոարտադրություն, քանզի այն արհեստական ու շինծու չէ, այլ ցույց է տալիս իրականությունը` տխուրը, ուրախը, կեղտոտն ու անարդարը:

Իհարկե, թուրք մասնագետի սեմինարը պատրաստված ունկնդրի համար էր, քանզի խորը փիլիսոփայական վերլուծությունները իրական կյանքի ու կինոյի խաչմերուկում ձանձրալի ու, գուցե, աբսուրդ կհնչեին մարտաֆիլմի, դետեկտիվի ու մելոդրամա ֆիլմերի սիրահարների համար: “Իհարկե գեղարվեստական ֆիլմը միշտ գերադասելի է մեծ հանրություան համար, -ասում է Արազ Օզգունը, - մարդիկ հեքիաթ են ուզում, մարդկանց բավարարում է իրականությունը կյանքում: Իսկ ամենամեծ իրականությունն էլ այսօր այն է, որ այս ամենը հասկանալով, վավերագրական ֆիլմերն էլ են այսօր արդեն բեմադրված սցենարով են ընթանում”:

Հայկական կինոարտադրության պատմությունը հարուստ չէ փաստավավերագրական, ֆիլմերով, առավել ևս ազգագրական մոտիվներով ֆիլմերով, ու կարդալ դասախոսություն մի երկրում, որտեղ տեսությունը գործնականակում կիրառելի կարող է չդառնալ, թերևս, այնքան էլ արդյունավետ աշխատանք չէ: Չենք սխալվի, եթե ասենք, որ հայ արվեստագետներից շատերն, ովքեր այսօր, մեծ դժվարությամբ ֆիլմ նկարահանելու հնարավորություն են ձեռք բերում, առաջնահերթ մտածում են իրենց ստեղծագործությունը երկրից դուրս ներկայացնելու մասին, ու այս պարագայում կա մտավախություն, որ ազգագրականը հետաքրքրի չի լինի ուրիշների համար: “Այս ամենը պետք է հետաքրքրի երիտասարդներին, կոնկրետ այս դաշտը բաց է նրանց համար` ինքնադրսևորվելու, ինքնահաստատվելու համար”,- ասում է ազգությամբ թուրք արվեստաբանը` պատրաստակամ լինելով հետաքրքիր առաջարակ ստանալու դեպքում համագործակցել հայ երիտասարդ ռեժիսորների հետ ու, ինչու չէ, ստեղծել հայկական թեմայով ազգագրական ֆիլմ:

Ա. Մկրտչյան

Հուլիսի 29-ին լրանում է 20-րդ դարի հայ մեծանուն կոմպոզիտոր Ավետ Տերտերյանի 80-ամյակը: Նրա սիմֆոնիկ ստեղծագործությունը հայ կոմպոզիտորական դպրոցի պատմության մեջ նոր և համարձակ էջ բացեց:
Ավետ Տերտերյանը (ի ծնե` Ալֆրեդ Տերտերյան) ծնվել է 1929թ-ին Ադրբեջանի մայրաքաղաք Բաքվում: Երաժշտության իր առաջին դասերը ստացել է դեռ 6 տարեկանում: Երաժշտական կրթությունն ստացել է Բաքվի երաժշտական ուսումնարանում (1948թ), այնուհետև շարունակել է ուսումը Երևանում` նախ Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանում, ապա Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում: Ուսանել է կոմպոզիտոր Էդվարդ Միրզոյանի դասարանում: Ի դեպ, հենց վերջինս է Տերտերյանի Ալֆրեդ անունը վերափոխել հայկական Ավետ անվան:
Տաղանդավոր պատանին 1956թ հաղթող է ճանաչվել Մոսկվայում կայացած “Երիտասարդ կոմպոզիտորներ” մրցույթում: Նրա բազմաթիվ մրցանակների շարքը համալրում են 1962թ-ին ”Կոմպոզիտորների միության” մրցույթի առաջին մրցանակը, 1977թ.-ին Հայաստանի պետական մրցանակը 3-րդ սիմֆոնիայի համար, 1993թ-ին` Արամ Խաչատրյանի մրցանակը, ինչպես նաև 1984թ-ին Հայաստանի և 1991թ-ին Խորհրդային Միության ժողովրդական արտիստ պատվավոր կոչումները:
Տերտերյանը գրել է 8 սիմֆոնիա, 2 օպերա, 1 բալետ, կամերային գործեր, երաժշտություն ֆիլմերի ու դրամատիկական ներակայացումների համար: Նրա ստեղծագործությունները հնչել են Ռուսաստանի, Մեծ Բրիտանիայի, Ֆրանսիայի, Գերմանիայի, Սլովակիայի, Չեխիայի, Իտալիայի, Ֆինլանդիայի եւ ԱՄՆ-ի հայտնի համերգասրահներում ու երաժշտական փառատոներում:
Ավետ Տերտերյանը ծավալել է բուռն հասարակական, ինչպես նաև մանկավարժական գործունեություն, դասավանդել է Երևանի և Եկատերինբուրգի կոնսերվատորիաներում: Նա Հայաստանի կոմպոզիտորների միության անդամ էր: Ավետ Տերտերյանը մահացել է 1994թ դեկտեմբերի 11-ին` Եկատերինբուրգ կատարած իր վերջին այցի ժամանակ: Այնտեղ հայ կոմպոզիտորի պատվին կազմակերպվել էր երաժշտական փառատոն, իսկ Եկատիրինբուրգի ամենամյա երաժշտական փառատոնը նրա մահից հետո կոչվում է Տերտերյանի անունով:
Այսօր էլ Ավետ Տերտերյանի ստեղծագործությունները պարբերաբար ընդգրկվում են հայ և արտասահմանյան կոլեկտիվների թատերական և համերգային երկացանկերում: 2008թ. դեկտեմեբրի 1-ին և 2-ին Օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնում կայացավ Տերտերյանի “Երկրաշարժ” (1984) օպերայի երևանյան պրեմիերան: «Երկրաշարժի» համաշխարհային պրեմիերան կայացել է 2003թ. մարտի 16-ին Գերմանիայում` Մյունխենի Guertnerplatz պետական թատրոնում: 2003թ. բեմադրությունն արժանացել է «Ոսկե աստղ» մրցանակի, իսկ 2004թ. ստացել է Վոլֆ Էբերմանի անվան միջազգային մրցանակ:

Հուլիսի 30-ին Մոսկվա կինոթատրոնի ամառային բացօթյա դահլիճում կմեկնարկի “Բաց երաժշտություն փառատոն”, որը կշարունակվի մինչև սեպտեմբերի 21-ը: Փառատոնի նախաձեռնողները վստահեցնում են, որ 24 օր՝ ժամը 21:00-ից մինչև 22:30-ը, երևանյան երեկոները կողողվեն բարձրակարգ երաժշտությամբ:
“Բաց երաժշտություն փառատոնն” իր ծավալով, համերգային ծրագրերով և բազմաժանրությամբ հայաստանյան իրականության մեջ աննախադեպ է:
Փառատոնը բաղկացած է հայկական, դասական և համաշխարհային երաժշտությանը նվիրված 23 առանձին համերգներից, որոնց ընթացքում ելույթ կունենան ոչ միայն հայ երաժշտության ամենավառ ներկայացուցիչները, այլև մեր ժամանակների համաշխարհային հռչակ վայելող արտասահմանյան երաժիշտներ, խմբեր ու կատարողներ:

Թբիլիսիի Պ. Ադամյանի անվան հայկական պետական դրամատիկական թատրոնը հուլիսի 26-31-ը հյուրախաղերով հանդես կգա Երևանում և Հայաստանի մի շարք քաղաքներում` Էջմիածին, Արտաշատ, Աշտարակ, Չարենցավան:Կազմակերպիչների կարծիքով հյուրախաղերը նոր լիցք կհաղորդեն Հայաստան-Սփյուռք կապերի հետագա զարգացմանը` նպաստելով սփյուռքում գործող մշակութային և ստեղծագործական կազմակերպությունների ներկայացումը Հայաստանում:
Հյուրախաղային ծրագրում ներառված են` Գ. Սունդուկյան “Խաթաբալա”, Հ. Պարոնյան “Պաղտասար աղբար”, Սայաթ-Նովա “Աշխարհումըս իմըն դուն իս”, Յ. Օ Նիլ “Սերը ծփիների տակ”:

Լոնդոնի ազգային թանգարանը այցելուների համար iPhone –ում բացել է իր սեփական էջը, ինչը ժամանակակից տեխնիկայի այս միջոցին տիրապետողներին հնարավորություն կտա մանրամասնորեն ուսումնասիրել թանգարանի հավաքածուի 250 ամենահայտնի կտավները: Առաջարկվում են նաև ձայնա և տեսագրություններ, որոնցում ընդգրկված են հարցազրույցներ և պատմություններ արվեստի գործերի մասին:
Թանգարանի մինի-հավաքածուի մեջ ներառված են ամենանշանավոր արվեստի ստեղծագործությունները, այդ թվում` Բոտիչելիի, Ռենուարի, Վան Գոգի, Ռեմբրանդտի, Վան Էյկի աշխատանքներ: Նկարները կարելի է դիտել ինչպես պատահական, այնպես էլ հատուկ հերթականությամբ` ըստ թեմատիկայի բաժանված 12 խմբի:
Լոնդոնի ազգային թանգարանի ներկայացուցիչների խոսքերով իրենց հավաքածուն դեռևս միակն է աշխարհում, որը նման յուրօրինակ կերպով է ներկայանում իր այցելուներին:

Հուլիսի 19-ին “Նարեկացի” արվեստի միությունը հյուրընկալել էր համշենահայ կինոռեժիսոր Օզջան Ալփերին: Ցուցադրվեց “Սոնբահար” / ”Աշուն” ֆիլմը, որից հետո Ալփերը զրուցեց հանդիսատեսի հետ` պատասխանելով նրանց հետաքրքրող հարցերին: Զրույցն ընթացավ համշենահայ բարբառով, ինչը ավելի ջերմ ու զգայուն մթնոլորտ ստեղծեց դահլիճում:
“Համշենի բարբառը իմ մայրենի լեզուն է: Այն գրական հայերենից մի քիչ տարբերվում է, բայց իրականում երկուսն էլ նույն լեզուն են` տարբեր զարգացումներով: Այս ֆիլմը իմ հոգուց է բխել. 1992 թ-ին, երբ սովորում էի համալսարանում, առնչվել եմ ազատության ձգտող, ձախակողմյան գաղափարներ կրող մարդկանց, որոնցից շարտերն իմ ընկերներն են”:
“Աշուն”-ը ռեժիսորի առաջին լիամետրաժ ֆիլմն է և արդեն հասցրել է մեծ հեղինակություն վայելել աշխարհի տարբեր երկրներում: Այն պատմում է Յուսուֆ անունով մի երիտասարդի մասին, ով ուսանողական տարիներից սկսել է պայքարել սոցիալիզմի և ազատ գաղափարախոսության համար: Այն մարդկային կյանքի, հույսի և կորցրած տարիների մասին տխուր և գեղեցիկ ֆիլմ է:
Այն հարցին, թե ինչ ընդհանրություններ կան իր և իր հերոսի միջև, Ալփերը պատասխանեց. “Ես Յուսուֆի պես ծանր վիճակում չեմ եղել, բայց ունեմ քաղբանտարկյալ ընկերներ, որոնցից յուրաքանչյուրը կարող է Յուսուֆ լինել”:
Ալփերը ավելացրեց նաև, որ իր ֆիլմերի միջոցով փորձում է փրկել և վերապրեցնել Համշենի լեզուն և մշակույթը:
Հիշեցնենք նաև, որ Օզջան Ալփերի “Աշուն” ֆիլմը այս տարի ներկայացված էր “Ոսկե ծիրան” 6-րդ միջազգային կինոփառատոնի “Խաղարկային ֆիլմեր” անվանակարգում և արժանացել է Կինոքննադատների միջազգային ֆեդերացիայի, ինչպես նաև խաղարկային ֆիլմերի ժյուրիի նախագահի հատուկ մրցանակին:

6-րդ “Ոսկե Ծիրան” միջազգային կինոփառատոնն ավարտված է, 5 միջազգային ժյուրիների անդամները հրապարակել են այս տարվա հաղթող ֆիլմերի անունները:

Միջազգային խաղարկային ֆիլմերի մրցույթ

1. “Ոսկե Ծիրան” գլխավոր մրցանակ վրացի ռեժիսոր Գեորգի Օվաշվիլիին “Մյուս ափը” ֆիլմի համար
2. Հատուկ մրցանակ “Արծաթե ծիրան” մրցանակ լեհ ռեժիսոր Միխալ Ռոսային “Քերծվածք” ֆիլմի համար
3. Ժյուրիի նախագահի հատուկ մրցանակ Օզջան Ալփերին “Աշուն” ֆիլմի համար

Միջազգային վավերագրական ֆիլմերի մրցույթ

1. “Ոսկե Ծիրան” գլխավոր մրցանակ դանիացի ռեժիսոր Անդերս Օսթերգորդին “Բիրմացի վիջեjը. ռեպորտաժ փակ երկրից” ֆիլմի համար
2. Հատուկ մրցանակ “Արծաթե Ծիրան” Սերգեյ Բուկովսկուն “Ողջերը” ֆիլմի համար
3. Ժյուրիի հատուկ մրցանակ հնդկուհի Ֆայզա Ահմադ Խանին “Մալեգաոնի գերմարդիկ” ֆիլմի համառ

Հայկական համայնապատկեր մրցույթ

1. “Ոսկե Ծիրան” գլխավոր մրցանակ Արկա Մանուկյանին “Սիրով և երախտագիտությամբ” ֆիլմի համար
2. Ժյուրիի դիպլոմ Լևոն Քալանթարին “Կովկասի ազգականուհին” ֆիլմի համար
3. Ժյուրիի դիպլոմ Ֆրեդերիկ Բալեգջյանին “Մեր աշխարհը” ֆիլմի համար

FIPRESCI-ի` կինոքննադատների միջազգային ֆեդերացիայի մրցանակը

• Օզջան Ալփերին “Աշուն” ֆիլմի համար

Էկումենիկ ժյուրիի մրցանակը

• Գեորգի Օվաշվիլիին “Մյուս ափը” ֆիլմի համար

Հուլիսի 12-ին Սբ. Զորավոր եկեղեցում ծիրանօրհնեքի և ծիրանի օղու համտեսին Մոսկվա կինոթատրոնում հաջորդեց “Ոսկե Ծիրան” 6-րդ միջազգային կինոփառատոնի հանդիսավոր բացումը, որին ներկա էին բազմաթիվ հյուրեր` Հայաստանից և այլ երկրներից: Կարմիր գորգի ավանդական արարողակարգից հետո սկսվեց միջոցառումը, որի ժամանակ “Ոսկե ծիրանին” բարի երթ մաղթեցին ինչպես պետական այրեր, այնպես էլ փառատոնի կազմակերպիչներն ու պատվավոր հյուրերը: Բացման ելույթներն ու բարեմաղթանքները մեկընդմեջ ընդմիջվում էին համերգային փոքրիկ համարներով և տեսանյութերով: Նշանավոր հյուրերի թվում էին լեհ ռեժիսոր Յեժի Սկոլիմովսկին, ում ֆիլմերը ընդգրկված են այս տարվա հետահայաց ցուցադրությունների շարքում: Նշանավոր հյուրերի շարքում էին նաև ֆրանսիացի ռեժիսոր Լորան Տյուելը և ֆրանսահայ անվանի կինոարտադրող Ալեն Թերզյանը, ովքեր, փառատոնի բացումից առաջ հանդես եկան մամուլի ասուլիսով` ներկայացնելով փառատոնի բացման ֆիլմի` “Մերձավոր շրջապատ”-ի ստեղծման պատմությունը: Ալեն Թերզյանը, ով առաջին անգամ է Հայաստանում, պատմել է, թե որքան մեծ է եղել հուզմունքը, երբ ինքնաթիռը սկսել է վայրէջք կատարել իր հայրենիքում: Լորան Տյուելը ասուլիսում նշել է, որ իր նպատակը այս ֆիլմով հայկական ընտանիքի ներքին միությունն ու միասնությունը ցույց տալն էր, և այս դեպքում նշանակություն չունի լավ, թե՞ վատ, և, որ հենց այդ միությունն է գրավել նրան: Բացման արարողության ընթացքում ներկայացվեցին նաև տարբեր մրցույթներում ընդգրկված ժյուրիի պատվավոր անդամները, հիշեցնենք, որ օրինակ Միջազգային խաղարկային ֆիլմերի ժյուրին նախագահում է ճապոնացի աշխարհահռչակ ռեժիսոր, փառատոնի պատվավոր հյուր Կոհեյ Օգուրին, կազմում ընդգրկված են նաև Համբուրգի կինոփառատոնի տնօրեն Ալբերտ Վիդերշպիլը, կինոպրոդյուսեր Պակո Պոշը Իսպանիայից, դերասան և սցենարիստ Էրիկ Պողոսյանը ԱՄՆ-ից, վրացի ռեժիսոր Նանա Ջորջաձեն և կանադահայ դերասանուհի Արսինե Խանջյանը:

Հուլիսի 10-ին ժամը 19:00-ին «Սիրահարների այգում» տեղի կունենա «Երիտասարդներն ընդդեմ ՁԻԱՀ-ի» խորագրով բացօթյա համերգ, որի ժամանակ ելույթ կունենան “THE BOPS”, “ANOTHER STORY”, “ARSA”, “FAIR WIND” և “EVA” խմբերը: Համերգը կազմակերպում է Հայկական Կարմիր խաչ ընկերության Երիտասարդական բաժինը, որն արդեն չորրորդ տարին է, ինչ իրականցնում է ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի կանխարգելմանն ուղղված ծրագրեր, որոնք ներառում են ՁԻԱՀ-ի դեմ պայքարի համաշխարհային օրվան նվիրված երեկոներ, ՁԻԱՀ-ից մահացածներին նվիրված մոմավառության երթեր, ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի դեմ պայքարին ուղղված սպորտային ակցիաներ, ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի վերաբերյալ ուղերձներ պարունակող տեղեկատվական նյութերի տարածում, համերգներ ՀՀ մշակույթի ճանաչված գործիչների ներգրավմամբ:
Ըստ համերգի կազմակերիչների` հանրաճանաչ մարդիկ մեծ վստահություն ու հավատ են ներշնչում հասարակությանը` հետևաբար նրանց հեղինակավոր խոսքը կարող է մեծ ազդեցություն ունենալ հատկապես երիտասարդների վարքագծի ձևավորման գործում: Համերգի ժամանակ ՀՀ բոլոր մարզերից ժամանած Հայկական Կարմիր խաչի ընկերության մարզային մասնաճյուղերի շուրջ 150 երիտասարդ կամավորներ կիրականացնեն լայնածավալ տեղեկատվական քարոզարշավ: Համերգի ընթացքում կհնչեն ուղերձներ, կանցկացվեն հարցումներ, կբաժանվեն ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի վերաբերյալ տեղեկատվական նյութեր և պահպանակներ:
ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի համաճարակն իր ներգործությամբ և կործանարար չափերով այսօր ողջ աշխարհի համար արտակարգ իրավիճակ է ստեղծել, որը սպառնում է միլոնավոր մարդկանց կյանքին, ազդում է մարդկային գործունեության գրեթե բոլոր բնագավառների, հասարակության բոլոր շերտերի և տարրերի վրա: Այսօր աշխարհում շուրջ 40 մլն մարդ ապրում է դարի չարիք համարվող այս վարակով: ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի` գլոբալ ճգնաժամի վերաճած խնդիրը աշխարհի բազմաթիվ երկրների թվում սպառնում է նաև Հայաստանին: Հաշվարկային տվյալներով ՀՀ բնակվում է մոտ 3000 ՄԻԱՎ վարակակիր: Ստեղծված իրավիճակին արձագանքելու և կանխարգելիչ միջոցառումներ կազմակերպելու անհրաժեշտությունը չափազանց մեծ է:

Վարդան Պետրոսյանն իր նոր՝ "Ցմահ բանտարկյալներ" ներկայացումը բնութագրում է որպես "աբսուրդ տրագիկոմեդիա": Պիեսի և երաժշտական ձևավորումը` Վարդան Պետրոսյանի, բեմադրությունը` Տիգրան Գասպարյանի: Այսօրվա իրական կյանքը դերասան Վարդան Պետրոսյանը բեմ է բարձրացնում աբսուրդի հասնող չափազանցությունների միջոցով:
Ներկայացման մեջ Վարդան Պետրոսյանի հետ "ցմահ բանտարկյալներ" են խաղում նաեւ դերասաններ Գեւորգ Մինասյանը եւ Մելիք Վարդանյանը: Ներկայացումը "բանտարկված հասարակությանը" ներկայացնում է 3 հավաքական, ընդհանրացված կերպարների միջոցով. թալանող օլիգարխ, խեղճ ու իրավազուրկ ժողովուրդ և լուծումներ փնտրող մտավորական:

Ներկայացումը աբսուրդի, գրոտեսկի լեզվով անդրադառնում է նաև մարտի 1-ի եւ դրան հաջորդած դեպքերին, ձերբակալված ընդդիմադիր գործիչներին, վերջին դատական գործընթացներին: "Սա երգիծական ապտակների ներկայացում չէ, այն առավել խոհական ու բանաստեղծական է: Եվ քանի որ ես շոշափում եմ շատ դաժան թեմա, փորձել եմ գտնել նաեւ գեղարվեստական ձեւի հավասարակշռություն: Ես խոսում եմ շատ մեծ թախիծով, բայց որպեսզի պահպանեմ հավասարակշռությունը, անընդհատ զվարճացնում եմ մարդկանց: Սա շատ ծիծաղելի ներկայացում է",- ասում է դերասան Վարդան Պետրոսյանը:
"Ցմահ բանտարկյալներ" ներկայացումը հանդիսատեսի դատին կներկայանա հուլիսի 17-ին, 18-ին եւ 19-ին՝ Պարոնյանի անվան երաժշտական կոմեդիայի պետական թատրոնում:
Ի դեպ, առաջիկայում սպասվում է նաև մասնագիտությամբ նկարիչ Վարդան Պետրոսյանի գեղանկարչական աշխատանքների ցուցահանդես-ներկայացումը:

“Խաղաղության լապտեր” խորագիրը կրող հայ-ճապոնական քաղաքական-մշակութային խոշոր ծրագրի շրջանակներում հուլիսի 11-ին Գեղագիտության ազգային կենտրոնում առաջին անգամ Հայաստանում հայ հանդիսատեսի դատին կներկայացվեն ճապոնական ձեռարվեստի` օրիգամիի յուրահատուկ նմուշներ: Բոլոր աշխատանքները կատարված են Գեղագիտության կենտրոնի սաների ձեռքերով: Օրիգամին թղթի պլաստիկայի յուրօրինակ արվեստ է, որը ծնվել է Ճապոնիայում և այժմ մեծ տարածում է գտել ամբողջ աշխարհում:
Նույն օրը Գեղագիտության կենտրոնի Փոքր թատրոնում կկայանա դասական ճապոնական քնարերգության թատերականացված բեմադրություն` “Գարուն, Ամառ, Աշուն, Ձմեռ…” վերնագրով:
“Խաղաղության լապտեր” ծրագիրը, որն իրականացվում է 2005 թ-ից, մեծ արձագանք է ստացել Ճապոնիայում: Սա ամբողջ աշխարհում աննախադեպ խաղաղության ակցիա է, որն իրականացրել են հայ երեխաները:

Հուլիսի 12-19-ը կայանալիք “Ոսկե ծիրան” 6-րդ միջազգային կինոփառատոնի նախապատրաստական աշխատանքերը շարունակվում են:
Արդեն հայտնի են “Ռեժիսորներ առանց սահմանների” տարածաշրջանային համատեղ արտադրության ֆորումի ընտրական փուլի արդյունքները, որին կմասնակցեն ավելի քան 40 նախագծեր: Այս տարի համատեղ արտադրության ֆորումի անցկացման ձևը մի փոքր փոխվել է. նախատեսված են երկու հիմնական միջոցառումներ` «Ռեժիսորներ առանց սահմանների» համատեղ արտադրության դասընթացը, որը կհյուրընկալի 10 նախագիծ տարածաշրջանային երկրներից /Հայաստան, Թուրքիա, Վրաստան, Ուկրաինա, Էստոնիա/ և Հայաստան-Թուրքիա Կինոպլատֆորմի վավերագրական ֆիլմերի զարգացման դասընթաց` նախատեսված 6 վավերագրական նախագծերի համար: Վերջիններս նպատակ ունեն դառնալ հայ-թուրքական համատեղ արտադրություն:
Կինոփառատոնի Միջազգային խաղարկային ֆիլմերի մրցույթում ընգրկվել են 11 ժապավեններ, դրանք կդատի 6 հոգանոց ժյուրին, որի կազմում են ճապոնացի աշխարհահռչակ ռեժիսոր, փառատոնի պատվավոր հյուր Կոհեյ Օգուրին, Համբուրգի կինոփառատոնի տնօրեն Ալբերտ Վիդերշպիլը, կինոպրոդյուսեր Պակո Պոշը Իսպանիայից, դերասան և սցենարիստ Էրիկ Պողոսյանը ԱՄՆ-ից, վրացի ռեժիսոր Նանա Ջորջաձեն և կանադահայ դերասանուհի Արսինե Խանջյանը:
6-րդ “Ոսկե Ծիրան”-ը նախատեսել է նաև հարուստ Ռետրոսպեկտիվ ծրագիր: Հետահայաց ցուցադրությունների շարքում ընդգրկվել են մեր ժամանակների 3 մեծանուն ռեժիսորների ֆիլմեր, ովքեր ներկայացնում են 3 տարբեր աշխարհամասեր` ամերիկացի Ռոբ Նիլսոնը, լեհ Յեժի Սկոլիմովսկին և ճապոնացի Կոհեյ Օգուրին: Հեղինակները կլինեն փառատոնի պատվավոր հյուրերը և կմասնակցեն իրենց ֆիլմերի ցուցադրություններին:
“Ոսկե Ծիրան”-ն այս տարի հատուկ անդրադարձ կկատարի նաև հայ կինոյի մեծ անուններին` հետահայաց ցուցադրություններով նշելով “Հնձան”, “Աշնան արև”, “Տերը” ֆիլմերի ռեժիսոր Բագրատ Հովհաննիսյանի և “Տժվժիկ”, “Մորգանի խնամին”, “Հեղնար աղբյուր”, “Ընկեր Փանջունի” ֆիլմերի ռեժիսոր Արման Մանարյանի 80-ամյա հոբելյանները:
Արդեն մի քանի տարի է “Ոսկե ծիրան”-ն իրականացնում է “Մեկ օր Եվրոպայում” արտամրցութային ծրագիրը, որը հնարավորություն է տալիս մեկական երեկո դիտել լավագույն եվրոպական ֆիլմեր: Այս տարի տարի հուլիսի 14-ը կլինի ֆրանսիական կինոյի օր, իսկ 17-ը` գերմանական:
Փառատոնն այս տարի նոր, ավելի մեծ ծավալի համագործակցություն է սկսում Հայաստանում Լեհաստանի դեսպանատան հետ: Նրանց աջակցությամբ հուլիսի 16-ին “Ոսկե ծիրան” փառատոնը կունենա նաև “լեհական օր”: Բացի այդ, կկայանա աշխարհահռչակ լեհ ռեժիսոր, լեհական դասական կինոյի ներկայացուցիչ Յեժի Սկոլիմովսկու ֆիլմերի հետահայաց ցուցադրություն: Լեհական ֆիլմերը Հայաստանում ցուցադրելու հարցում “Ոսկե Ծիրան”-ին աջակցել են լեհական կինոինստիտուտն ու կինոդարանը:
Կշարունակվի նաև “Արաբական գիշերներ” ծրագիրը, որը Եգիպտոսի և Լիբանանի դեսպանատների աջակցությամբ ամեն երեկո ներկայացնում է Եգիպտոսի, Պաղեստինի, Լիբանանի, Սիրիայի ռեժիսորների ֆիլմերը:
“Ոսկե ծիրանն” արդեն տարիներ շարունակ հաջողությամբ համագործակցում է Հայաստանում գործող մի շարք երկրների դեսպանատների և միջազգային կազմակերպությունների հետ, որոնք աջակցում են առավելապես Հայաստան հրավիրվող բազմաթիվ հյուրերի այցելությունները կայանալուն և փառատոնի տարածաշրջանային ծրագրերին:

2008թ-ի հուլիսի 20-ին լրացավ Մինաս Ավետիսյանի 80-ամյակը, ինչի առթիվ Մշակույթի նախարարության նախաձեռնությամբ կազմակերպվեցին մի շարք միջոցառումներ, մասնավորապես` Մինասի “Թորոս Ռոսլինի ծնունդը” որմնանկարի վերականգնողական աշխատանքների առաջին և երկրորդ փուլերը, որոնք իրականացվել են Հռոմի Պալացցո Սպինելլի արվեստի և վերականգնողական աշխատանքների ինստիտուտի երեք մասնագետներ, ովքեր Գյումրու էլեկտրատեխնիկական գործարանի ճաշարանի մասնաճյուղի պատից բարեհաջող հանել են որմնանկարը և տեղափոխել Ջաջուռի Մինաս Ավետիսյանի թանգարան: Վերականգնողական աշխատանքերի երրորդ` ավարտական փուլը կմեկնարկի սույն թվականի օգոստոսի 23-ին, երբ կրկին Հայաստան ժամանեն իտալացի մասնագետները:
Մինասի հոբելյանական տարվա միջոցառումների շարքին էր պատկանում նաև Ազգային պատկերասրահում Մինասի հոբելյանական ցուցահանդեսի բացումը:Այս տարի նույն ցուցահանդեսը կբացվի նաև Մոսկվայում և Իտալիայում:
Հոբելյանական այս շարքի բաղկացուցիչ մաս է կազմում նաև 2009 թ. հուլիսի 20-ին` Մինաս Ավետիսյանի ծննդյան օրը, Երևանի Կամերային երաժշտության տանը կայանալիք համերգը, որով էլ կեզրափակվի Մինաս Ավետիսյանի հոբելյանական տարին: Հայաստան կժամանի հայտնի երաժիշտ Պիեր Դոմինիկ Պոնելը (Գերմանիա), ում “Մինասին” ստեղծագործությունն առաջին անգամ կներկայացվի հանդիսատեսին` Հայաստանի մենակատարների պետական նվագախմբի կատարմամբ: Այս համերգով էլ Հայաստանում կավարտվի Մինասի հոբելյանական տարվա միջոցառումների շարքը, սակայն այն նոր սկիզբ կստանա 2009թ-ին հոկտեմբերին Ռուսաստանում և 2010 թ-ի գարնանը` Իտալիայում:

Միքելանջելո Բուանորոտիի վերջին աշխատանքը համարվող “Սուրբ Պետրոսի խաչելությունը” որմնանկարի վերականգնողական աշխատանքների ընթացքում մասնագետները եկել են այն եզրակացության, որ նկարիչը որմնանկարի վրա թողել է ինքնատիպ ստորագրություն`ինքնադիմանկարի տեսքով: The Independent թերթը պարզաբանում է, որ նկարի ձախ հատվածում` 2 ձիավորների միջև երևացող մուգ կապույտ գլխաշորով երրորդ ձիավորը հենց Միքելանջելոն է:
Որմնանկարը ստեղծվել է 1545-1550 թվականներին, գտնվում է Պաոլինի մատուռում` Վատիկանի Առաքելական պալատի` այցելությունների համար փակ հատվածում: Մատուռի հնգամյա վերականգնողական աշխատանքերը, որոնք ընդգրկել են նաև Միքելանջելոյի 2 որմնանկարները, ավարտվել են 2009 թ-ի հունիսի 30-ին:
Կարծիք կար, որ Պետրոս Առաքյալին նվիրված որմնանկարներից մեկում Միքելանջելոն արդեն հանդես եկել էր ինքնադիմանկարով, սակայն հետագայում այն հերքվել էր: Ըստ մեկ այլ տեսակետի` Սիքստինյան տաճարը զարդարող “Ահեղ դատաստան” որմնանկարում Միքելանջելոն պատկերել է իր սեփական ծաղրանկարը. Սուրբ Բարդուղիմեոսը բռնել է մաշկազերծ եղած մի մարդու, ում այլանդակված դեմքը, ըստ մասնագետների, պատկանում է Միքելանջելոյին:

Հուլիսի 3-ին Արամ Խաչատրյան մեծ համերգասրահում տեղի կունենա “Կարպիս Փափազյան” ամենամյա մրցանակի հանձնման արարողությունը, որի նախաձեռնողը Հայաստանի Բարեգործական ընդհանուր միությունն (ՀԲԸՄ) ու Հայաստանի պետական ֆիլհարմոնիկ նվագախումբն է: 2009թ-ի “Կարպիս Փափազյան” մրցանակը կշնորհվի կինովավերագրող, լրագրողուհի Ցվետանա Պասկալևային` արցախահայության պայքարի ճշմարտացի և ամբողջական լուսաբանման իր քաջության, ինչպես նաև Հայաստանին իր անմնացորդ նվիրվածության համար: Միջոցառման ծրագրում ընդգրկված են Ցվետանա Պասլաևայի` “Իմ թանկագին ողջեր և մեռածներ” ֆիմի ցուցադրությունը, մրցանակի հանձնման հանդիսավոր արարողությունը, Ավետ Տերտերյանի սիմֆոնիա թիվ 3:
1988-ից հանձնվող ամենամյա «Կարպիս Փափազյան» մրցանակը տրվում է օտարազգի այն գիտնականներին, քաղաքական գործիչներին, մշակույթի ներկայացուցիչներին, մտավորականներին, ովքեր երկարամյա գործունեությամբ փաստել են իրենց նվիրվածությունը Հայոց հարցին:
Տարբեր տարիների հիշյալ մրցանակը ստացել են ճանաչված անուններ Իտալիայից, Անգլիայից, Ավստրիայից, Սիրիայից, Ֆրանսիայից, Բուլղարիայից, Հունգարիայից, Բելգիայից, Շվեյցարիայից, Իրանից, Ռուսաստանից:
1988-ին մրցանակը տրվել է Թեսսա Հոֆմանին, այնուհետև տարբեր տարիների 5000 ամերիկյան դոլար մրցանակային պարգևը ստացել են Իվ Թեռնոնը, Ահմադ Նուրիզադեն, Կիմ Բակշին, Հերման Գոլցը, Քերոլայն Քոկսը, ավստրիացի ամուսիններ Հելմուտ եւ Հայդե Բուշհաուզեները և այլ երախտավորներ:

Լոս Անջելեսի իր տանը սրտի կաթվածից մահացել է փոփ երաժշտության արքա 50-ամյա Մայքլ Ջեկսոնը: Բժիշկներին չի հաջողվել փրկել երգչի կյանքը, վերջինս մահացել է` այդպես էլ գիտակցության չգալով:
Վերջին տարիներին Ջեքսոնը դադարեցրել էր համերգային գործունեությունը առողջական խնդիրների պատճառով: Բազմաթիվ պլաստիկ վիրահատությունները վերջնականապես քայքայել էին երգչի առողջությունը: Ինչպես հայտնի է, նա փոխել էր ինչպես իր մաշկի գույնը, այնպես էլ դիմագծերը, ինչի արդյունքում ստիպված էր երկար ժամանակ դիմակ կրել :
Իր երաժշտական գործունեությունը Մայքլ Ջեքսոնը սկսել է 4 տարեկանից`ելույթ ունենալով “The Jackson Five” խմբի կազմում: 1970-ականների կեսերին, երբ խմբի աստղը աստիճանաբար սկսեց մարել, Ջեքսոնը սկսեց հանդես գալ որպես մենակատար: Շատ շուտով Մայքլը մեծ հաջողությունների է հասնում, նրա երգերը սկսում են գլխավորել ամերիկյան առաջատար հիթ-շքերթները:
1982թ-ին թողարկված “Thriller” ալբոմի համար նա 8 անգամ արժանացել է “Գրեմմի” մրցանակին, բացի այդ “Thriller”-ը գրանցվել է Գինեսի գրքում, որպես բոլոր ժամանակների ամենաշատ վաճառվող ալբոմ: Մինչև այսօր ԱՄՆ-ում վաճառվել է ալբոմի 26, իսկ աշխարհում` 60 միլիոն օրինակ: 2009 թ-ին MTV-ի հանդիսատեսը "Thriller"-ը ճանաչել է որպես “ Պատմության մեծագույն ալբոմ”
Այս ամառ Ջեքսոնը, ում հաճախ էին տեսնում հաշմանադամի սայլակով, նպատակ ուներ համերգներով հանդես գալ Լոնդոնում` այդպիսով տոնելով իր վերադարձը դեպի երաժշտական ակտիվ գործունեություն:

Հունիսի 23-ին Լոնդոնում` “Քրիստիս” աճուրդի տանը կայացած իմպրեսիոնիստների և մոդեռնիստների աշխատանքների վաճառքի գումարը կազմել է 37,2 միլիոն ֆունտ ստերլինգ, որը հավասար է 61,2 միլիոն դոլարի:
Ամենաթանկ աշխատանքը դարձել է Կլոդ Մոնեի “Մոնսոյի զբոսայգում” կտավը, որը վաճառվել է 6,313 միլիոն ֆունտ կամ 10,36 միլիոն դոլարով: Պաբլո Պիկասսոյի “Թրով տղամարդը”, որի նախնական գինը ամենաբարձրն էր` 5-7 միլիոն ֆունտ ստերլինգ, վաճառվել է ընդհամենը 5,753 միլիոն ֆունտով, որը կազմում է 9,44միլիոն դոլար: Պիկասսոյի ևս մեկ աշխատանք` “ Նստած մերկը և ֆլեյտահարը” վաճառվել է 3,4 միլիոն ֆունտով (5,58 միլիոն դոլար):
Աճուրդի ավարտից հետո պարզ է դարձել, որ “Քրիստիս”-ին հաջողվել է վաճառել աճուրդի հանված 40 աշխատանքներից միայն 30-ը: Կտավները հիմնականում ձեռք են բերել Մեծ Բրիտանիայի կոլեկցիոներները:

Հունիսի 27-ին և 28-ին Ալ. Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնում տեղի կունենա Ալ. Սպենդիարյանի «Ալմաստ» օպերայի պրեմիերան (2 գործողությամբ), որի բեմադրող ռեժիսորն է Ռուսաստանի արվեստի վաստակավոր գործիչ, ՌԴ պետական մրցանակի դափնեկիր Գեորգի Իսահակյանը, բեմադրող դիրիժորը` ՀՀ ժողովրդական արտիստ Յուրի Դավթյանը, պարերի բեմադրիչ` ՀՀ ժողովրդական արտիստ Վիլեն Գալստյանը, բեմադրության և զգեստների նկարիչ` ՌԴ վաստակավոր նկարիչ Վյաչեսլավ Օկունև, խմբավարը` ՀՀ վաստակավոր արտիստ Կարեն Սարգսյանը, դիրիժոր` Հարություն Արզումանյանը:
“Ալմաստ” օպերան, որը գրվել է Հ. Թումանյանի “Թմկաբերդի առումը” պոեմի հիման վրա, իր մեջ արտացոլում է հայ ժողովրդի հերոսական-ազատագրական պայքարը: Օպերան հոգեբանական-փիլիսոփայական բնույթի երաժշտական դրամա է: Առաջին անգամ բեմադրվել է 1930 թ-ին Մոսկվայի Մեծ թատրոնի ֆիլիալում, ապա նաև Օդեսայում, Թիֆլիսում, Նովոսիբիրսկում: Հայաստանում բեմադրվել է 1933թ-ին` Երևանի օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի բացման օրը: Վերաբեմադրվել է 1939-ին, 1969-ին և 1971-ին:
Ալեքսանդր Սպենդիարյանը հայ սիմֆոնիկ երաժշտության հիմնադիրն է: Առաջինը փորձ կատարեց օգտագործել հայկական ժողովրդական երգերի մեղեդիները սիմֆոնիկ ստեղծագործությունների մեջ: Առավել հայտնի ստեղծագործություններն են "Ալմաստ" օպերան և "Երևանյան էտյուդներ" սիմֆոնիկ սյուիտը:

Հուլիսի 12-ին “Ոսկե Ծիրան” 6-րդ միջազգային կինոփառատոնը կբացվի ֆրանասիացի ռեժիսոր Լոռեն Տյուելի “Մերձավոր շրջապատ” (le Premier Cercle) ֆիլմով, որի պրոդյուսերն է հայազգի հայտնի կինոդիստրիբյուտոր Ալան Թերզյանը: 95 րոպեանոց այս թրիլլերը հայազգի Մալաքյան հանցախմբի մասին է, որը իշխում է Ֆրանսիայում հարավում: Հանցախմբի ղեկավարը Միլո Մալաքյանն է, ով հայտնի է իր դաժանաությամբ: Նրա համար “Մերձավոր շրջապատ” իր ընտանիքն է, իր արմատները, որոնց դավաճանել չի կարելի: Միլոն պատրաստ է հանցախմբի ղեկավարությունը հանձնել իր ժառանգին` միակ որդի Անտոնին, սակայն վերջինս այլ կյանքի է ձգտում: Իր սիրուն հասնելու համար նա պետք է փախչի շրջանից: Միլո Մալաքյանի դերը ստանձնել է Ժան Ռենոն: Ֆիլմը թողարկվել է 2009թ-ի մարտին:
Ալան Թերզյանը Կաննի կինոփառատոնի ղեկավարներից է, նաև “Ալտեր ֆիլմս” պրոդյուսերական ընկերության, Սեզար ակադեմիայի նախագահը, երկար տարիներ ղեկավարել է Ֆրանսիայի պրոդյուսերների գիլդիան: Հայաստան նա կայցելի առաջին անգամ:

Հունիսի 19-ին ՀայԱրտ մշակութային կենտրոնում կբացվի Նարինե Գրիգորյանի անհատական ցուցահանդեսը: Սա նկարչուհու երկրորդ անհատական ցուցահանդեսն է, որը Հայաստանում ցուցադրվում է առաջին անգամ, իսկ առաջին անհատական ցուցահանդեսը բացվել է 2006թ-ին Բեյրութում` Հայ Կաթողիկե Մեսրոպյան Բարձրագույն վարժարանի հրավերով:
Ցուցահանդեսում հիմնականում ներկայացված են մանրանկար աշխատանքներ: Նարինե Գրիգորյանը ավարտել է Սարյանի գեղարվեստի ուսումնարանը` որպես հախճապակու և ճենապակու ձևավորող նկարիչ, իսկ 1991 թ-ին` ՊՄԻ գեղարվեստի ֆակուլտետը: Ավարտական աշխատանքը պաշտպանել է մանրանկարչությունից` ներկայացնելով “Հավերժություն” թեմայով երեք մանրանկար: Մասնակցել է տարբեր ցուցահանդեսների արտասահմանում: Աշխատանքները ցուցադրվել են ԱՄՆ-ում, Ֆրանսիայում, Բուլղարիայում, Ռուսաստանում, Իտալիայում, Բեյրութում և այլն :
Նարինեն զբաղվում է նաև գեղանկարչությամբ, տիկնիկագործությամբ, հագուստի մոդելավորմամբ և դիզայնով, ստեղծագործում է երաժշտության և գրականության ասպարեզում, “Խատուտիկ” մանկական պարային համույթի գեղարվեստական ղեկավարն է և պարուսույցը:

“Ոսկե Ծիրան” միջազգային կինոփառատոնն այս տարի կանցկացվի 6-րդ անգամ` հուլիսի 12-19-ը: Փառատոնն այս տարի ստացել էր մոտ 430 հայտ 65 երկրներից, որոնցից ընտրվել 110 ֆիլմ 40 երկրներից:
“Ոսկե Ծիրան”-ը կունենա նախորդ տարիներին հաստատված 3 մրցութային ծրագրեր` Միջազգային խաղարկային և Վավերագրական ֆիլմերի, ինչպես նաև Հայկական համայնապատկեր:
Փառատոնը կբացվի ռեժիսոր Լոռեն Տյուելի “Առաջին շրջան” ֆիլմով, որի պրոդյուսերն է ֆրանսահայ անվանի կինոգործիչ Ալան Թերզյանը: Ֆիլմում հայ հանցագործի դերում հանդես է եկել ֆրանսիացի անվանի դերասան Ժան Ռենոն: Ալան Թերզյանը Կաննի կինոփառատոնի ղեկավարներից է, նաև “Ալտեր ֆիլմս” պրոդյուսերական ընկերության, Սեզար ակադեմիայի նախագահը, երկար տարիներ ղեկավարել է Ֆրանսիայի պրոդյուսերների գիլդիան: Հայաստան նա կայցելի առաջին անգամ:
“Ոսկե Ծիրան”-ն այս տարի կունենա հատուկ իրադարձություն. Սերգեյ Փարաջանովի ծննդյան 85 և ‘Նռան գույնը” ֆիլմի 40 ամյակի առթիվ փառատոնի շրջանակներում կկայանա հայ կինոյի պատմության մեջ իր արժանի տեղը զբաղեցրած այդ ֆիլմի հայկական տարբերակի ցուցադրությունը: Սա յուրահատուկ հարգանքի տուրք կլինի մեծ ռեժիսորին ու նրա ստեղծագործությանը: Ցուցադրությանը կմասնակցեն բոլոր նրանք, ովքեր մասնակցել են “Նռան գույնի” ստեղծմանը:
Այս տարի “Ոսկե Ծիրան”-ը նախատեսել է հարուստ Ռետրոսպեկտիվ ծրագիր:
Հետահայաց ցուցադրությունների շարքում կցուցադրվեն մեր ժամանակների 3 մեծանուն ռեժիսորների ֆիլմեր, ովքեր ներկայացնում են 3 տարբեր աշխարհամասեր` լեհ Յեժի Սկոլիմովսկին, ճապոնացի Կոհեյ Օգուրին և ամերիկացի Ռոբ Նիլսոնը: Բոլոր 3 հեղինակները կլինեն փառատոնի հյուրերը և կմասնակցեն իրենց ֆիլմերի ցուցադրություններին:
“Ոսկե Ծիրան”-ն այս տարի հատուկ անդրադարձ կկատարի նաև հայ կինոյի մեծ անուններին` հետահայաց ցուցադրություններով նշելով “Հնձան”, “Աշնան արև”, “Տերը” ֆիլմերի ռեժիսոր Բագրատ Հովհաննիսյանի և “Տժվժիկ”, “Մորգանի խնամին”, “Հեղնար աղբյուր”, “Ընկեր Փանջունի” ֆիլմերի ռեժիսոր Արման Մանարյանի 80-ամյա հոբելյանները:
Փառատոնի ոչ մրցութային ծրագրում այս տարի նույնպես կլինեն Երևանյան պրեմիերաներ: Դրանց շարքում է հանրահայտ ռուս ռեժիսոր Սերգեյ Սալավյովի վերջին աշխատանքներից “Աննա Կարենինա”-ն և “Ասսա 2”-ը: Հեղինակը Երևան կայցելի իր ֆիլմերի դերասանուհու` Տատյանա Դրուբիչի հետ միասին:
“Ոսկե ծիրան”-ի շրջանակներում կկայանա նաև Ֆրենսիս Ֆորդ Կոպոլայի “Տետրո” ֆիլմի երևանյան պրեմիերան, որը կներկայացնի ռեժիսորի հայազգի պրոդյուսեր Անահիտ Նազարյանը: “Տետրո”-ն թողարկվել է 2009թ-ին, համաշխարհային պրեմիերան կայացել է Կաննի փառատոնում:
“Մեկ օր Եվրոպայում” խորագրի ներքո “Ոսկե Ծիրան”-ն այս տարի նույնպես կներկայացնի լավագույն եվրոպական ֆիլմեր` ֆրանսիական, գերմանական, հոլանդական և լեհական:
Ինչպես և անցած տարի, ամեն երեկո ֆիլմեր կմատուցի “Արաբական գիշերներ” ծրագիրը:
Այս տարվա համար նորություն կլինի “Վարպետներ” ծրագիրը, որը կներառի 3 մեծանուն ռեժիսորների` Լուիս Բյունուելին, Միքելանջելո Անտոնիոնիին և Տոնինո Գուերային նվիրված ֆիլմեր:
Վավերագրական ֆիլմերի հատուկ ծրագրում կցուցադրվեն Նյու Յորքի Մարգարետ Միդ վավերագրական ֆիլմերի փառատոնի վերջին տարիների մրցանակակիր ֆիլմերը:
Այս տարվա “Ոսկե Ծիրան”-ի նորույթներից է նաև “Արտադրված է Հայաստանում” տեղեկատվական ծրագիրը, որը կներառի վերջին տարիներին Հայաստանի ազգային կինոկենտրոնի և վավերագրական ֆիլմերի “Հայք” ստուդիայի կողմից նկարահանված ֆիլմերը:

Հայաստանի ազգային կինոկենտրոնը մայիսի 12-22-ը մասնակցել է Կաննի միջազգային կինոփառատոնի շրջանակներում կայացած կինոշուկային, առաջին անգամ` առանձին տաղավարով: Ըստ կինոկենտրոնի տնօրեն Գևորգ Գևորգյանի` իրենց համար բարեհաջող տարի է: Ներկայացված էին շուրջ 30 անուն գեղարվեստական ու կարճամետրաժ ֆիլմեր, մուլտֆիլմեր, ինչպես նաև անավարտ ֆիլմերի ծրագրերի ամփոփ փաթեթներ: Գևորգ Գևորգյանը նշեց նաև, որ անսպասելիորեն մեծ հետաքրքրություն են առաջացրել անավարտ ֆիլմերի նախագծերը:
Կինոշուկային մասանակցության ամենամեծ նվաճումներից առաջինն այն է, որ ձեռք է բերվել շուրջ 30 պայմանավորվածություններ, փառատոնների հրավերներ, այդ թվում` գերմանական դիստրիբյուցիոն մի կազմակերպություն վերցրել է Վիգեն Չալդրանյանի “Քրմուհին”, Հարություն Խաչատրյանի “Սահմանը”, Ալբերտ Մկրտչյանի “Տխուր փողոցի լուսաբացը” լիամետրաժ ֆիլմերը, փառատոնի ներկայացուցիչները վերցրել են հայկական կարճամետրաժ ֆիլմերի տեսասկավառակները և առաջիկայում կտեղեկացնեն ընտրության արդյունքների մասին:
Կինոշուկայում մասնակցելու երկրորդ նվաճումը ֆրանսիայի ամենամեծ դիստրիբյուտորներից մեկի` Ալան Թերզյանի հետ հանդիպումներն ու բանակցություններն են եղել:
Իսկ Ռուսաստանի Դաշնության մայրաքաղաքում հունիսի 19-ին կմեկնարկի ամենամյա մոսկովյան միջազգային կինոփառատոնը: Փառատոնի հատուկ հրավերով այդ օրերին Մոսկվայում կկազմակերպվի կինոռեժիսոր Հարություն Խաչատրյանի յոթ ֆիլմերի հետահայաց ցուցադրությունը` “Սահման”, “Պոետի վերադարձը”, “Վավերագրողը”, “Կոնդը”, “Վերջին կայարանը”, “Վերադարձ ավետյաց երկիր”, “Սպիտակ քաղաք”: Մոսկովյան կինոփառատոնի “Հեռանկար” մրցույթային ֆիլմերի ծրագրում կներկայացվի Հովհաննես Գալստյանի “Խճճված զուգահեռներ” լիամետրաժ կինոնկարը: Այս տարի նաև հայկական պատվիրակությունը առաջին անգամ կմասնակցի Մոսկվայի փառատոնի շրջանակներում կազմակերպվող կինոֆորումին:

Հունիսիս 6-ից հուլիսի 4-ը “Ինտերնյուզ” Հ/Կ-ն “Նարեկացի” արվեստի միության հետ համատեղ ներկայացնում է “Հրաժեշտ զենքին. Բելֆաստից մինչև Բալկաններ” ֆիլմաշարի ցուցադրություն-պրեմիերան: Ֆիլմաշարը ստեղծվել է “հակամարտությունների աշխարհ” նախագծի շրջանակներում, հայ և ադրբեջանցի լրագրողների և ռեժիսորների համագործակցությամբ և ներկայացնում է եվրոպական տարբեր էթնո-տարածքային հակամարտություններ:
Ֆիլմաշարի ցուցադրությունը կմեկնարկի Արա Շիրինյանի “Կիպրոս. Անբաժանելի կղզի” ֆիլմով: Ծրագրում ընդգրկված են նաև Լևոն Քալանթարի “Ցավի և հույսի միջև” և “Հյուսիսային Իռլանդիա. Վստահության եզրին”, Տիգրան Պասկևիչյանի “Բասկերի երկիր. Սովորական ուտոպիա” և Արտյոմ Երկանյանի “Ալանդիան կղզիներ. Հաջողության կղզիներ” ֆիլմերը:

Հունիսի 19-28 Մոսկվայում կայանալիք Մոսկովյան 31-րդ միջազգային կինոփառատոնի ծրագիրը արդեն հայտնի է: Փառատոնին կներկայացվեն 16 ֆիլմ` 14 երկրներից: Գլխավոր մրցանակի հավակնորդներ են համարվում ռուսական արտադրության 3 ` Ալեքսանդր Պրոշկինի “Հրաշք”, Նիկոլայ Դոստալի “Երկնային արքայության ճանապարհին գտնվող Պետիան” և ազգությամբ հայ կինոռեժիսոր Կարեն Շահնազարովի “N 6 հիվանդասենյակ” ֆիլմերը: Գլխավոր մրցանակի համար կպայքարեն նաև իտալական, հունգարական, պարսկական, մեքսիկական, ուկրաինական և այլ երկրների ֆիլմեր :
Փառատոնի ծրագիրը կազմված է 5 մասերից, որոնց մեջ ընդգրկված են գլխավոր մրցույթը, “Հեռանկարներ” մրցույթը, ռուսական կինոյի ծրագիրը, արտամրցույթային և ռետրոսպեկտիվ ցուցադրությունները:
Հատկապես մեզ` հայերիս համար անչափ հետաքրքիր է ռետրոսպոկտիվ ցուցադրությունների այս տարվա ընտրությունը, քանի որ դրանց մեջ ընդգկված է նաև հայ ռեժիսոր Հարություն Խաչատրյանի ֆիլմերի ցուցադրությունը: Հարություն Խաչատրյանից բացի, նույն ծրագրով կցուցադրվեն նաև Պավել Լունգինի, Էժի Սկոլիմովսկու և Մարկո ֆերրերիի ֆիլմերը:
Հայկական ազգանվան ենք հանդիպում նաև “Հեռանկարներ” անվանակարգում, որում ընդգրկված 12 ֆիլմերի հետ միասին գլխավոր մրցանակի համար կպայքարի նաև Հովհաննես Գալստյանի` Հայաստանի, Ֆրանսիայի, Նորվեգիայի արտադրության “Խաչվող զուգահեռներ” ֆիլմը:
Այս տարի ռուսական պետությունը փառատոնին հատկացրել է 120 միլիոն ռուբլի և համեմատության համար նշենք, որ անցյալ տարի փառատոնի պետական ֆինանսավորումը կազմել էր 90 միլիոն ռուբլի:
Փառատոնի գլխավոր մրցանակը “Սուրբ Գևորգ” արձանիկն է, որը պատրաստվել է իսպանական “Carrera y Carrera” ընկերության կողմից, որն էլ կհանձնվի փառատոնի` 7 անվանակարգերում լավագույնը ճանաչվածներին:

Հունիսի 2-ին Կոմիտասի անվան կամերային երաժշտության տանը համատեղ համերգով հանդես կգան “Սերենադ” կամերային նվագախումբը` գեղարվեստական ղեկավար և դիրիժոր Էդուարդ Թոփչյանի գլխավորությամբ, «Հովեր» կամերային երգչախումբը` գեղարվեստական ղեկավար և խմբավար Սոնա Հովհաննիսյան, և Հայաստանի պետական ֆիլհարմոնիկ նվագախմվի փողային կազմը: Համերգի մենակատարներն են Արծվիկ Դեմուրչյանը` սոպրանո, Էռա Հովակիմյանը` սոպրանո, Զարուհի Մարտիրոսյանը` ալտ, Արթուր Մանուկյանը` տենոր, Կիմ Սարգսյանը` բարիտոն, Գևորգ Ավետիսյանը` բաս: Համերգային ծրագրում ընդգրկված են ժամանակակից կոմպոզիտոր Վաչե Շարաֆյանի “Canticum Dolorosum et Pacificu”` սոպրանոյի, երգչախմբի և նվագախմբի համար և Բախ` 2 կոնտատ, No. 150, No. 131: Համերգի դիրիժորն է Էդուարդ Թոփչյանը:
Հունիսի 4-ին Արամ Խաչատրյան համերգասրահում տեղի կունենա Մարինե Աբրահամյանի դաշնամուրային մենահամերգը, որի ընթացքում կկատարվեն Հայդն` Սոնատ Es-Dur, Շոպեն` Սկերցո թիվ 2, Շոպեն` Պոլոնեզ As-Dur, Շոպեն` Էքսպրոմտ- ֆանտազիա, Կոմիտաս-Անդրեասյան` “Գարուն ա”, Հարությունյան` Երեք պատկեր, Խաչատրյան` Տոկատ, Միրզոյան` Պոեմ, Բաբաջանյան` Էլեգիա:
Մարինե Աբրահամյանը միջազգային բազմաթիվ մրցույթների դափնեկիր է և Երևանի պետկոնսերվատորիայի պրոֆեսոր: Նա 30 տարուց ավելի է պրոֆեսիոնալ բեմում է, բազմիցս ելույթներ է ունեցել ԽՍՀՄ հանրապետություններում, Հեռավոր Արևելքում, Եվրոպայում: Մարինե Աբրահամյանը 2008թ-ի սեպտեմբերի 26-ին արժանացել է վաստակավոր արտիստի պատվավոր կոչմանը:

Նախ շնորհակալություն բոլորին մեր մրցույթին մասնակցելու համար: Մոտ 1,5 օրվա ընթացքում մենք ստացել ենք 50-ից ավելի նամակներ` որոնցից մոտ 40-ը ճիշտ պատասխաններով: Շնորհակալ ենք նաև մեր հասցեին ուղղած հաճելի գնահատականների համար:

Ամփոփելով մրցույթը ստիպված ենք արձանագրել, որ Ձեզանից միայն մեկն այս անգամ կկարողանա մեր օգնությամբ այցելել Jethro Tull-ի այդքան սպասված համերգին: Այդ հաջողակը Արմինե Ավետիսյանն է, ով ամենաարագը պատասխանեց մեր առաջադրած հարցին: Ճիշտ էին պատասխանել նաև հետևյալ մասնակիցները.

Վանինե Եղիազարյան, Լիլիթ Գևորգյան, Գայանե Գրիգորյան, Ալեքսեյ Չալաբյան, Սոֆյա Բլբուլյան, Խաչիկ, Հայկ Ոսկանյան, Նարինե Ավետիսյան, Աստղիկ Հովակիմյան, Ծովինար Թալյան, Նառա Նառայան, Զարուհի Բաթոյան, Շուշանիկ Ներսեսյան, Մակար Մելիքյան, Կարեն Ավետիսյան, Մարտին Մակարյան, Անի Հակոբյան, Ժիրայր Թերզյան, Լուսինե Հովհաննիսյան, Լուսիկ Միրզոյան, Արուս Բակունց, Արա Պետրոսյան, Վարդուհի Մկրտչյան, Համո Դանիելյան, Անահիտ Հայրապետյան, Մելիք Արադա, Մարինե Մարգարյան, Հայկ Զաքարյան, Նունե Գաբրիելյան, Ռուբեն Մնացականյան, Դինա Զարդարյան, Վահան Նանումյան, Սոֆի Մանուկյան, Մանուշակ Վահրամյան, Արսեն Թորոսյան, Դանիել Իոանիսյան, Բյուրակն Իշխանյան, Աթանես Մնացականյան, Անուշ Մինասյան, Վիկա Մկրտչյան

Իսկ ճիշտ պատասխանը հետևյալն էր.

Jethro Tull անվանումը խումբը վերցրել է 1968 թ. փետրվարին, երբ բազմաթիվ անհաջող փորձերից հետո հարկադրված է եղել վերցնել նոր անուն` որպես նոր խումբ Լոնդոնի ակումբներում վերագրանցվելու համար: Պատմության քոլեջում ուսանած իրենց գործակալի առաջարկությամբ նրանք վերցրել են 18-րդ դարի անգլիացի գյուղատնտես Jethro Tull -ի անունը, ով ժամանակին հնարել էր առաջին շարքացանը: Վերջինս պատրաստված էր եղել երգեհոնի մասերից: Հենց այդ անվան տակ էլ խումբը առաջին անգամ հանդես է եկել Լոնդոնի Marquee Club - ի ՛՛Հինգշաբթի գիշեր՛՛ համերգաշարում, որտեղ հաջողություն ունենալուց հետո պահպանել է անունը:

Ակտիվորեն հետևեք մեր աշխատանքին, առաջիկայում նոր անակնկալներ ենք խոստանում:

Սիրով,
ARIT.am ստեղծագործական խումբը

Կայացավ նոր ներկայացման պրեմիերան. Բուրատինոյի դերում Հրանտ Թոխատյանը կհաղթի Կարաբաս-Բարաբասին ու ինքն էլ կդառնա երկրի նոր առաջնորդը

ARIT.am-ի ֆոտոխցիկը որսացել է մի քանի դրվագներ երկար սպասված ներկայացումից

Դիտելու համար սեղմեք այստեղ:


Լուսանկարները` Հասմիկ Սմբատյանի
Դրանք բեռնավորելու և որևէ տեղում օգտագործելու դեպքում հղումը ARIT.am-ին պարտադիր է: